Teknoloji devi Microsoft, yapay zekâ uygulamaları için Oracle'dan kiraladığı işlem kapasitesine ilişkin 2023 yılında imzalanan anlaşmayı yenilemedi. Bloomberg'in haberine göre kararın arkasında, Oracle'ın sunduğu eski nesil Nvidia çiplerinin Microsoft'un değişen teknolojik ihtiyaçlarını karşılayamaması bulunuyor. Dış bulut sağlayıcılarından 80 milyar doların üzerinde kapasite kiralama taahhüdü bulunan Microsoft'un bu adımı, yapay zekâ yatırımlarında maliyet, verimlilik ve teknolojik eskime risklerini yeniden gündeme taşıdı.

Küresel teknoloji sektöründe yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilirliği tartışılırken Microsoft'tan dikkat çekici bir hamle geldi. Şirketin, rakibi Oracle ile 2023 yılında yaptığı yapay zekâ altyapısı kiralama anlaşmasını yenilemeyerek mevcut işlem kapasitesini aşamalı olarak devre dışı bıraktığı ortaya çıktı.

Bloomberg'in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre Microsoft, son aylarda Oracle'dan kiraladığı sunucuları kademeli biçimde kapatıyor. Kararın temelinde, kullanılan donanımların şirketin değişen yapay zekâ ihtiyaçlarına artık yeterince uygun olmaması yatıyor.

Söz konusu sunucularda Nvidia'nın eski nesil grafik işlemcileri bulunuyor. Yapay zekâ modellerinin giderek daha yüksek işlem gücü ve farklı teknik özellikler gerektirmesi, daha önce büyük talep gören bazı donanımların ekonomik değerinin yeniden sorgulanmasına neden oluyor.

2023'TE YAPAY ZEKÂ KAPASİTESİ İÇİN ANLAŞMIŞLARDI

Microsoft ile Oracle arasındaki işbirliği, yapay zekâ teknolojilerine yönelik işlem gücü talebinin hızla arttığı 2023 yılında başlamıştı.

Anlaşma kapsamında Oracle, Microsoft'un yapay zekâ destekli Bing arama motorunun geliştirilmesinde kullanılacak sunucu kapasitesini sağlamayı üstlenmişti.

O dönemde Microsoft'un doğrudan rakibi olan bir bulut bilişim şirketinden kapasite kiralamaya yönelmesi, yapay zekâ sektöründeki işlem gücü sıkıntısının boyutunu gösteren önemli gelişmelerden biri olarak değerlendirilmişti.

Ancak aradan geçen üç yılda hem yapay zekâ modellerinin ihtiyaçları hem de bunları çalıştırmak için kullanılan donanımlar önemli ölçüde değişti.

Bloomberg'e konuşan kaynaklar, Oracle'dan kiralanan kapasitenin zaman içinde Microsoft açısından daha az kullanışlı hâle geldiğini belirtti.

Taraflar arasındaki anlaşmanın toplam büyüklüğü ise açıklanmadı.

MICROSOFT 80 MİLYAR DOLARIN ÜZERİNDE TAAHHÜT VERDİ

Microsoft'un Oracle ile anlaşmasını yenilememe kararı, şirketin yapay zekâ altyapısına yönelik daha kapsamlı bir strateji değişikliğinin parçası olarak görülüyor.

Bloomberg'in aktardığı bilgilere göre Microsoft, yapay zekâ çalışmalarını desteklemek amacıyla CoreWeave, Nscale ve Nebius gibi üçüncü taraf bulut hizmeti sağlayıcılarından kapasite kiralamak için toplam 80 milyar doların üzerinde taahhütte bulundu.

Bu anlaşmalar, Microsoft'un kendi veri merkezlerinin dışında da büyük ölçekli işlem gücü kullanmasını sağladı.

Ancak son dönemde artan maliyetler ve bazı projelerde yaşanan gecikmeler, şirket yönetiminin dış kaynak kullanımına ilişkin yaklaşımını yeniden değerlendirmesine yol açtı.

Microsoft'un bazı yöneticilerinin, bulut altyapısı sağlayıcılarının yüksek maliyetlerinden ve veri merkezi projelerinin planlanan tarihlerde tamamlanamamasından rahatsız olduğu belirtiliyor.

Şirketin bu nedenle veri merkezi projeleri üzerindeki denetimini artırdığı, riskli gördüğü yatırımlardan uzaklaştığı ve yeni kapasite kiralama anlaşmalarını daha seçici biçimde değerlendirdiği ifade ediliyor.

VERİ MERKEZİ PROJELERİNDE GECİKMELER YAŞANIYOR

Microsoft'un altyapı ortaklarıyla ilişkilerindeki değişim yalnızca Oracle ile sınırlı değil.

Yapay zekâ bulut hizmetleri sağlayıcısı IREN, 5 Kasım'da yaptığı açıklamada Microsoft'un ağ tasarımında değişiklik talep etmesi nedeniyle bazı altyapı teslimatlarının ertelendiğini duyurdu.

Reuters'ın haberine göre bu gelişme, IREN'in yıllıklandırılmış 4 milyar doların üzerinde gelir yaratabilecek kapasiteyi devreye alma hedefini yıl sonundan ocak ayına öteledi.

Şirket, gecikmenin şubat ayı sonuna kadar uzama ihtimali bulunduğunu da bildirdi.

Bloomberg'in daha önceki haberlerinde Microsoft'un IREN, Nebius ve Nscale tarafından yürütülen veri merkezi projeleri üzerindeki denetimini sıkılaştırdığı belirtilmişti.

Bu gelişmeler, yapay zekâ altyapısına yönelik yüksek talebin devam etmesine rağmen büyük teknoloji şirketlerinin yatırım kararlarında maliyet ve teslimat performansına daha fazla önem vermeye başladığını gösteriyor.

ORACLE: ESKİ NESİL ÇİPLERE TALEP DEVAM EDİYOR

Microsoft'un kararına karşın Oracle, yapay zekâ altyapısına yönelik talebin güçlü kalmaya devam ettiğini savunuyor.

Bloomberg'e açıklama yapan Oracle sözcüsü, şirketin bulut altyapısına yönelik talebin eski nesil grafik işlemcilerini de kapsayacak şekilde sürdüğünü belirtti.

Oracle, eylül ayında yaptığı açıklamada dört yıllık grafik işlemcilerine ilişkin bazı uzun vadeli kiralama sözleşmelerinin, ilk anlaşmalardaki fiyatların yüzde 20 üzerinde yenilendiğini duyurmuştu.

Bu açıklama, eski nesil çiplerin bütün müşteriler açısından ekonomik değerini kaybetmediğine işaret ediyor.

Bununla birlikte Microsoft'un kararı, yapay zekâ altyapısında donanımın teknolojik ömrünün ve müşteri ihtiyaçlarına uygunluğunun giderek daha önemli hâle geldiğini ortaya koyuyor.

ORACLE HİSSELERİNDE YÜZDE 3'E YAKIN DÜŞÜŞ

Microsoft'un anlaşmayı yenilemediğine ilişkin haberin ardından Oracle hisseleri 6 Kasım'daki işlemlerde yaklaşık yüzde 3 geriledi. Microsoft hisselerinde ise aynı saatlerde sınırlı değişim görüldü.

Oracle, son yıllarda yapay zekâ yatırımlarının hızlanmasıyla bulut bilişim faaliyetlerini önemli ölçüde büyüttü.

OpenAI ve Meta gibi büyük teknoloji şirketleriyle yapılan anlaşmalar, Oracle'ın veri merkezi yatırımlarını artırmasında etkili oldu.

Bloomberg'in verilerine göre şirketin Mayıs 2026'da sona eren mali yılında bulut iş kolunun geliri 18 milyar dolara ulaştı.

Ancak veri merkezlerine yönelik yüksek sermaye harcamaları, şirketin nakit akışı üzerinde baskı yaratıyor.

Yatırımcıların artan harcamaların ne kadar sürede gelir ve kâra dönüşeceğine ilişkin endişeleri de Oracle hisselerinin performansını olumsuz etkileyen unsurlar arasında bulunuyor.

YAPAY ZEKÂ YATIRIMLARINDA YENİ RİSK: TEKNOLOJİK ESKİME

Microsoft'un Oracle ile anlaşmasını yenilememe kararı, yapay zekâ altyapısı yatırımlarında giderek önem kazanan bir başka sorunu gündeme taşıyor: Teknolojik eskime.

Yapay zekâ sistemleri için geliştirilen işlemciler hızla yenilenirken, veri merkezi işletmecileri büyük maliyetlerle satın aldıkları donanımların ekonomik ömrünü hesaplamakta zorlanabiliyor.

Bir veri merkezinin kurulması, enerji altyapısının hazırlanması ve gerekli işlemcilerin temin edilmesi önemli miktarda sermaye gerektiriyor. Buna karşılık müşterilerin teknik ihtiyaçları, yatırımın geri dönüş süresi tamamlanmadan değişebiliyor.

Microsoft'un eski nesil Nvidia çiplerini kullanan Oracle kapasitesinden uzaklaşması, bu riskin somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Ancak söz konusu karar, yapay zekâ altyapısına yönelik talebin genel olarak azaldığı anlamına gelmiyor. Oracle'ın eski nesil çiplere yönelik talebin sürdüğünü açıklaması da farklı müşteri gruplarının farklı donanım ihtiyaçlarına sahip olduğunu gösteriyor.

Gelişmeler, yapay zekâ sektöründe yalnızca daha fazla veri merkezi kurmanın değil, doğru teknolojiye doğru maliyetle ve zamanında erişmenin de rekabet açısından belirleyici hâle geldiğine işaret ediyor.