ABD'de ekim ayında tarım dışı istihdam 165 bin kişi artarak beklentileri aşarken işsizlik oranı yüzde 4,1'e geriledi. Ancak Reuters'ın ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu verilerinden derlediği analiz, iş gücü piyasasındaki toparlanmanın bütün kesimlere aynı ölçüde yansımadığını ortaya koydu. Son dönemde istihdam artışına yabancı doğumlu çalışanlar öncülük ederken imalat sanayisinde toparlanma hızlandı. Buna karşılık işsiz kalanların yeniden iş bulma süresi uzadı ve yapay zekânın bazı sektörlerdeki istihdam üzerindeki etkileri daha görünür hâle geldi.
ABD ekonomisi ekim ayında beklentilerin oldukça üzerinde istihdam yarattı. ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre tarım dışı istihdam 165 bin kişi artarken ekonomistlerin beklentisi 65 bin kişilik artış yönündeydi. İşsizlik oranı da eylül ayındaki yüzde 4,2 seviyesinden yüzde 4,1'e geriledi.
İstihdamdaki toparlanma farklı sektörlere yayılırken Reuters, açıklanan verilerde öne çıkan dört gelişmeyi mercek altına aldı.
1. İSTİHDAM ARTIŞINA YABANCI DOĞUMLU ÇALIŞANLAR ÖNCÜLÜK ETTİ
ABD Başkanı Donald Trump'ın yeniden göreve gelmesinin ardından uygulanan göç politikaları, iş gücü piyasasında önemli değişimlere yol açtı.
Trump'ın ikinci başkanlık döneminin ilk yılında ABD'deki iş gücü daralırken ekonomistler bu gelişmeyi büyük ölçüde yabancı doğumlu çalışanların iş gücü piyasasından ayrılmasına bağlamıştı.
Ancak son aylarda eğilim tersine döndü. Özellikle son üç aylık dönemde iş gücüne katılımda belirgin artış kaydedildi.
Reuters'ın analizine göre hanehalkı anketiyle ölçülen iş gücüne katılım ve istihdamdaki net artışın tamamı yabancı doğumlu çalışanlardan kaynaklandı.
Buna karşılık ABD doğumlu çalışanlar arasında hem istihdam hem de iş gücüne katılım temmuz ayından bu yana geriledi.
Bu tablo, toplam istihdam rakamlarındaki iyileşmenin çalışan grupları arasında farklılık gösterdiğini ortaya koydu.
2. İMALAT SANAYİSİNDE İSTİHDAM YENİDEN ARTIŞA GEÇTİ
ABD'de istihdam piyasasının yön değiştirdiği alanlardan biri de imalat sanayisi oldu.
Trump'ın yeniden başkanlığa gelmesinin ardından geçen ilk yılda, ithal ürünlere uygulanan gümrük vergilerine rağmen imalat sektöründe 93 bin kişilik istihdam kaybı yaşanmıştı.
Ancak bu eğilim 2026 yılında tersine dönmeye başladı.
Aralık 2025'ten bu yana imalat sanayisinde 101 bin yeni istihdam yaratıldı. Böylece Trump'ın Beyaz Saray'a dönüşünden itibaren sektördeki toplam istihdam değişimi 8 bin kişilik net artıya ulaştı.
İmalat sanayisindeki bu toparlanma, ABD'nin üretim faaliyetlerini ülke içine çekme hedefleri açısından dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıktı.
3. İŞSİZLİK AZALIYOR ANCAK İŞ BULMA SÜRESİ UZUYOR
ABD'de iş gücü piyasasına ilişkin en dikkat çekici göstergelerden biri, işsizlerin yeniden istihdama katılmak için beklediği sürenin uzaması oldu.
Son dönemde işe alımlar hızlanırken işten çıkarmaların düşük seviyelerde kalması, genel işsizlik oranının gerilemesini sağladı.
Ancak işini kaybeden çalışanlar açısından tablo aynı ölçüde olumlu değil.
Ekim ayı verilerine göre ABD'de işsiz kalma süresinin medyanı 11,9 haftaya, ortalama işsizlik süresi ise 27,1 haftaya yükseldi.
Bu süreler, COVID-19 salgını sırasında yaşanan geçici sıçrama hariç tutulduğunda yaklaşık son 10 yılın en yüksek seviyelerine işaret ediyor.
Dolayısıyla istihdam piyasasında genel bir toparlanma yaşansa da işini kaybedenlerin yeni bir iş bulması giderek daha uzun zaman alıyor.
4. YAPAY ZEKÂNIN İSTİHDAM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ BELİRGINLEŞİYOR
Reuters'ın analizinde öne çıkan son başlık ise yapay zekâ teknolojilerinin iş gücü piyasasına etkisi oldu.
Ekonomistlerin büyük bölümü, yapay zekâ kullanımının yaygınlaşmasının henüz ABD ekonomisi genelinde büyük çaplı iş kayıplarına yol açmadığı görüşünde.
Ancak bazı sektörlerde farklı eğilimler görülmeye başlandı.
Oxford Economics ABD Başekonomisti Michael Pearce, yapay zekâ teknolojilerine en fazla maruz kalan sektörlerden bilgi teknolojileri ve finans alanlarında istihdamın zayıf seyretmeye devam ettiğini belirtti.
Pearce, buna karşılık yapay zekâ kullanımının yüksek olduğu profesyonel ve işletme hizmetleri sektöründe ekim ayında 70 bin kişilik istihdam artışı kaydedildiğine dikkat çekti.
Sektördeki istihdam artışının geçici personel hizmetlerinden yönetim ve teknik danışmanlığa kadar geniş bir alana yayıldığını ifade eden Pearce, önceki aylara ilişkin verilerin de yukarı yönlü revize edildiğini vurguladı.
Bu gelişmeler, yapay zekânın istihdam üzerindeki etkisinin sektörlere ve yapılan işin niteliğine göre farklılaşabildiğini gösteriyor.
ABD iş gücü piyasasında ekim ayı verileri genel olarak güçlü bir toparlanmaya işaret etse de yabancı doğumlu çalışanların artan ağırlığı, uzun süreli işsizlik ve yapay zekânın sektörler üzerindeki farklı etkileri önümüzdeki dönemde yakından izlenecek başlıklar arasında yer alıyor.
