TCMB'nin 16 Eylül'de Konut Fiyat Endeksi ile birlikte yayımladığı Yeni Kiracı Kira Endeksi (YKKE), ağustosta bir önceki aya göre yüzde 2,3 artarak 336,2'ye yükseldi (2023=100). Endeks yıllık bazda nominal olarak yüzde 26,4 artarken, enflasyondan arındırıldığında yüzde 3,9 azaldı.
Üç büyük ilde aylık artışlar ülke ortalamasının belirgin biçimde üzerinde kaldı: İstanbul'da yüzde 4,9, Ankara'da yüzde 2,6, İzmir'de yüzde 5,4. Yıllık bazda İstanbul'da yüzde 34,5, Ankara'da yüzde 28,3, İzmir'de yüzde 25,5 artış kaydedildi. Endeks düzeyi İstanbul'da 324,9, Ankara'da 368,9, İzmir'de 334,2 oldu.
Bölgeler arasında en yüksek yıllık artış yüzde 34,5 ile İstanbul'da, en düşük artış ise yüzde 17,3 ile Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ bölgesinde görüldü. Kiralardaki yıllık artış (yüzde 26,4), aynı dönemde konut fiyatlarındaki artışın (yüzde 23,0) üzerinde. Fark İstanbul'da daha da açık: kentte yeni kiracı kiraları yüzde 34,5, konut fiyatları yüzde 26,3 yükseldi.
Endeksin iki ayağı birlikte okunduğunda, TCMB verileri kiralık konut talebinin satın alma talebine göre daha güçlü seyrettiğine işaret ediyor. Aynı ay konut fiyatları aylık yüzde 0,9 artarken yeni kiracı kiraları yüzde 2,3 yükseldi.
Vatandaşa nasıl yansıyor?
Taşınmak zorunda kalan ya da ilk kez ev kiralayacak haneler, özellikle İstanbul ve İzmir'de yalnızca bir ay içinde yaklaşık yüzde 5 artmış bedellerle karşılaşıyor. Sözleşmesini yenileyen mevcut kiracılar ise yasal artış sınırına tabi olduğundan bu endeks doğrudan onların ödeyeceği tutarı göstermiyor; iki grup arasındaki kira farkı bu yüzden açılabiliyor.
Yatırımcı açısından ne ifade ediyor?
Kiraların fiyatlardan hızlı artması, konutta kira getirisi oranının yükselme eğiliminde olduğuna işaret ediyor. Bununla birlikte hem kira hem fiyat endeksi reel olarak negatif bölgede; yani kira gelirinin satın alma gücü de bir yıl öncesine göre geriledi.
İş dünyasına etkisi ne?
Kiraların hızlı yükselmesi, çalışan barınması sağlayan ya da şehir değiştiren personel için kira desteği veren işverenlerin maliyetlerini de etkiliyor. İstanbul ve İzmir'de aylık yüzde 5 civarındaki artış, bu kalemin bütçelerde daha sık güncellenmesini gerektirebilir.
