Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) 18 Eylül'de yayımladığı verilere göre Türkiye'nin net uluslararası yatırım pozisyonu temmuz sonu itibarıyla eksi 398,7 milyar dolar oldu. Bu gösterge, yurt dışında yerleşiklere karşı toplam varlıklarla yükümlülükler arasındaki farkı ölçüyor. Varlıklar bir önceki aya göre yüzde 4,2 artışla 419,6 milyar dolara, yükümlülükler yüzde 1 artışla 818,3 milyar dolara yükseldi.
Varlık tarafındaki artışın büyük kısmı rezervlerden geldi. Rezerv varlıklar 17 milyar dolar artarak 164,4 milyar dolar oldu. Parasal altın 94,3 milyar dolardan 100,6 milyar dolara, döviz varlıkları ve mevduatlar 42,2 milyar dolardan 51,2 milyar dolara çıktı. Buna karşılık bankaların yabancı para varlıkları yüzde 6,9 azalarak 44,7 milyar dolara indi.
Yükümlülükler tarafında portföy yatırımları yüzde 3,5 artışla 160,2 milyar dolar oldu. Yurt dışı yerleşiklerin elindeki devlet iç borçlanma senetleri haziran sonundaki 15,9 milyar dolardan 17,5 milyar dolara yükseldi. Doğrudan yatırım yükümlülükleri yüzde 0,3 azalışla 232,5 milyar dolar, diğer yatırımlar yüzde 1,6 artışla 421,6 milyar dolar oldu.
Net açık haziran sonundaki eksi 407,2 milyar dolardan 8,5 milyar dolar daraldı. Ancak 2025 yıl sonundaki eksi 349,3 milyar dolarlık seviyeye göre hâlâ 49,4 milyar dolar daha geniş. Rezerv varlıklar da 2025 sonundaki 184 milyar doların altında kalmaya devam ediyor.
Türkiye’yi nasıl etkiliyor?
Rezervlerin temmuzda toparlanması ve yabancıların iç borçlanma senedi alımları, dış kaynak girişinin o ay güçlendiğini gösteriyor. Net açığın yıl başına göre büyümesi ise ekonominin dış dünyaya karşı net borçlu konumunun ağırlaştığına işaret ediyor.
Yatırımcı açısından ne ifade ediyor?
Portföy yükümlülüklerindeki artış, yabancı yatırımcıların hisse ve tahvil pozisyonlarının temmuzda büyüdüğünü gösteriyor. Bu kalemlerin görece hızlı yön değiştirebildiği ve dış koşullara duyarlı olduğu biliniyor.
İş dünyasına etkisi ne?
Bankaların yurt dışındaki yabancı para varlıklarının bir ayda yüzde 6,9 azalması, bankacılık kesiminin döviz likiditesini yurt içine çektiğine işaret edebilir. Ticari kredi alacakları ise 60,8 milyar dolara yükseldi.
