ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni askeri operasyonları şimdilik gerekli görmediğini açıklaması, petrol fiyatlarında düşüşü hızlandırdı. Brent petrolün varil fiyatı 92 doların altına gerilerken, fiyatlar 30 Ekim'de ulaşılan 118 dolarlık zirvenin yaklaşık yüzde 22 altına indi. Ancak Hürmüz Boğazı'nda devam eden saldırılar ve ABD'nin deniz ablukasını sürdürme kararı, enerji piyasalarındaki belirsizliği canlı tutuyor.
Küresel petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki gerilimin tırmanacağına yönelik endişelerin azalmasıyla ikinci işlem gününde de geriledi. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni askeri saldırıları şimdilik gündemde tutmadığını açıklaması, Orta Doğu'daki petrol arzının uzun süre kesintiye uğrayabileceğine ilişkin kaygıları hafifletti.
Reuters'ın 10 Kasım tarihli haberine göre Brent petrolün vadeli işlemlerde varil fiyatı yüzde 0,75 düşüşle 91,88 dolara geriledi. ABD Batı Teksas tipi ham petrolünün (WTI) fiyatı ise yüzde 0,90 azalarak 86,07 dolara indi. Her iki petrol türü de günün erken saatlerinde yüzde 1'e varan kayıplar yaşadı.
Brent petrol, önceki işlem gününü yüzde 5,85 düşüşle tamamlamış ve 31 Ağustos'tan bu yana en düşük seviyesini görmüştü.
Trump yeni saldırıları erteledi
Petrol fiyatlarındaki gerilemede, Trump'ın İran'a yönelik açıklamaları belirleyici oldu.
Trump, pazartesi günü yaptığı açıklamada, bölge ülkelerinden gelen taleplerin ardından İran'a yönelik yeni askeri operasyonları şimdilik erteleme kararı aldığını bildirdi.
Bu süreçte Katar Başbakanı'nın Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği görüşmede de gerilimin düşürülmesi yönünde girişimlerde bulunduğu belirtildi.
Trump, Reuters'a verdiği röportajda ve Beyaz Saray'daki açıklamalarında İran'a karşı yeni askeri harekâtı şu aşamada gerekli görmediğini ifade etti.
Ancak ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı'nda uygulanan deniz ablukasının şimdilik devam edeceğini açıkladı.
Petrol fiyatları zirveden yüzde 22 geriledi
ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanabileceği endişesiyle 30 Ekim'de 118 dolara kadar yükselen Brent petrol, son gelişmelerin ardından yaklaşık yüzde 22 değer kaybetti.
Petrol piyasalarında fiyatların yönünü belirleyen başlıca unsur, Orta Doğu'daki çatışmaların küresel enerji arzını ne ölçüde etkileyebileceğine ilişkin beklentiler olmaya devam ediyor.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, yatırımcıların ABD'deki ara seçimlerin ardından Trump'ın İran'a yönelik daha uzlaşmacı açıklamalarına ağırlık verdiğini belirtti.
Waterer, Hürmüz Boğazı çevresinde ticari gemilere yönelik saldırıların sürdüğünü, ancak bu olayların petrol fiyatlarına yeniden yüksek bir jeopolitik risk primi eklenmesine yol açacak ölçüde tırmanmadığını değerlendirdi.
Brent petrol için 90 dolar kritik eşik
Petrol fiyatlarında son günlerde yaşanan sert gerilemeye rağmen analistler, düşüşün devam etmesi için ABD ile İran arasında daha kalıcı bir uzlaşma sağlanması gerektiğine dikkat çekiyor.
Eurasia Group Kıdemli Analisti Gregory Brew, gerilimin kalıcı biçimde azalacağına ilişkin daha güçlü işaretler ve ABD-İran anlaşması olmadan Brent petrolün varil fiyatının 90 doların altına gerilemesinin zor olduğunu belirtti.
Brew, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere yönelik saldırılarının devam ettiğine işaret ederek deniz taşımacılığı açısından risklerin yüksek seviyesini koruduğunu vurguladı.
OPEC üretimindeki artış da fiyatları etkiliyor
Petrol fiyatları üzerinde yalnızca jeopolitik gelişmeler değil, üretim tarafındaki değişimler de etkili oluyor.
Reuters'ın araştırmasına göre Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) petrol üretimi ekim ayında arttı.
Üretimdeki artışa özellikle Suudi Arabistan, Kuveyt ve Irak öncülük etti. Bölgedeki ihracat kısıtlamalarının sürmesine rağmen üretimin yükselmesi, küresel petrol arzına ilişkin beklentileri etkileyen gelişmeler arasında yer aldı.
Gözler Rusya-Ukrayna görüşmelerinde
Enerji piyasalarının izlediği bir diğer gelişme ise Rusya ile Ukrayna arasında yeniden başlayacak diplomatik temaslar oldu.
Rus ve Ukraynalı yetkililerin, ABD arabuluculuğunda iki gün sürecek görüşmeler için 10 Kasım'da bir araya gelmesi planlandı.
Şubat ayından bu yana gerçekleştirilecek ilk görüşmeler öncesinde Trump, iki ülke arasındaki yaklaşık dört buçuk yıllık savaşın sona erdirilmesini ve Avrupa'nın güvenliğini kapsayan geniş kapsamlı bir anlaşmanın mümkün olabileceğini dile getirmişti.
Piyasalarda hem İran ile ABD arasındaki gerilimin seyri hem de Rusya-Ukrayna görüşmelerinden çıkabilecek sonuçlar, petrol fiyatlarının yönü açısından yakından takip ediliyor.
