Suudi Arabistan’daki Husî saldırıları ve Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında tespit edilen petrol sızıntısı, küresel arz endişelerini artırdı. Brent petrolün varil fiyatı 115,16 dolara kadar yükselerek mayıs ayından bu yana en yüksek seviyesini gördü. Libya’da üretimin azalması da piyasadaki arz baskısını artıran gelişmeler arasında yer aldı.
Petrol fiyatları, Orta Doğu’da enerji arzına yönelik risklerin artmasıyla yükselişini sürdürdü. Brent vadeli petrol kontratları, gün içinde yüzde 1,5 artışla varil başına 114,99 dolara yükseldi. Fiyatlar gün içerisinde 115,16 doları görerek 4 Mayıs’tan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. ABD tipi Batı Teksas petrolü (WTI) ise yüzde 1,8 artışla 101,27 dolara çıktı.
Brent petrolün haftayı yüzde 4,4 yükselişle kapatması beklenirken, bu artış üst üste üçüncü haftalık yükselişe işaret etti. WTI tarafında ise haftalık bazda yüzde 0,4’lük düşüş öngörüldü.
Suudi Arabistan’da güvenlik endişeleri arttı
Petrol piyasasındaki yükselişte, dünyanın en büyük ham petrol ihracatçısı Suudi Arabistan ile Yemen merkezli Husîler arasındaki çatışmaların şiddetlenmesi etkili oldu. Reuters’ın aktardığına göre Suudi Arabistan’ın ulusal petrol şirketi Saudi Aramco, perşembe günü Körfez kıyısındaki Dahran’da bulunan merkezinin tahliye edilmesini istedi.
İran’la bağlantılı Husîlerin, Kızıldeniz’in güney girişinde yer alan stratejik Babülmendep Boğazı çevresindeki faaliyetleri de yakından izleniyor. Küresel deniz taşımacılığı açısından kritik öneme sahip bu geçitte yaşanabilecek aksaklıkların, petrol sevkiyatlarını ve nakliye maliyetlerini olumsuz etkilemesinden endişe ediliyor.
UBS analisti Giovanni Staunovo, piyasaların çatışmaların daha da tırmanması ihtimalini dikkate aldığını belirtti. Staunovo’ya göre petrol akışlarındaki dalgalanmalar ve yüksek navlun maliyetleri, piyasadaki arz sıkışıklığını artırıyor.
BAE açıklarında petrol sızıntısı
Birleşik Arap Emirlikleri’nin Umm Al Quwain kıyıları açıklarında da bir tankerden kaynaklandığı belirtilen petrol sızıntısı tespit edildi. BAE İklim Değişikliği ve Çevre Bakanlığı, cuma günü yaptığı açıklamada sızıntıyı duyurdu ancak olayın nedenine ve sorumlu tankere ilişkin ayrıntı vermedi.
Denizcilik kaynakları, 9 Ekim’de Gem No.2 adlı tankerin BAE açıklarında, Al Jazeera’nın yaklaşık 13 deniz mili batısında kimliği belirlenemeyen bir cisimle vurulduğunu bildirmişti. Ancak söz konusu olayla son tespit edilen petrol sızıntısı arasında kesin bir bağlantı kurulmuş değil.
Bölgedeki güvenlik riskleri, enerji sevkiyatlarının kesintiye uğraması ihtimalini gündemde tutarken petrol fiyatlarına jeopolitik risk primi eklenmesine neden oluyor.
Libya’da üretim de azaldı
Arz endişelerini artıran bir diğer gelişme Libya’da yaşandı. Libya Ulusal Petrol Kurumu Başkanı’nın Reuters’a verdiği bilgiye göre, Hamada ve Tahara petrol sahalarından Zaviye Limanı’na uzanan boru hattındaki bir vana kapatıldı. Bu gelişme, her iki sahadaki üretimin azalmasına yol açtı.
Piyasalar, Orta Doğu’daki çatışmaların yanı sıra üretim ve taşımacılık kaynaklı aksaklıkların ne kadar süreceğine odaklanmış durumda. Petrol arzındaki kesintilerin kalıcı hale gelmesi veya sevkiyatların gecikmesi halinde fiyatlardaki yükselişin daha güçlü bir zemine oturabileceği değerlendiriliyor.
Öte yandan ABD’ye yönelik ilk Rus motorini sevkiyatının da bir tankerle New York’a doğru yola çıktığı bildirildi. Sevkiyat, ABD Başkanı Donald Trump’ın yükselen motorin fiyatlarını düşürmeye yönelik girişimleri kapsamında Rusya ile yapılan ihracat anlaşmasının ardından gerçekleşti.
Petrol piyasasında önümüzdeki dönemde fiyatların seyrini, çatışmaların enerji altyapısına ve sevkiyat güzergâhlarına etkisi ile üretim kesintilerinin boyutu belirleyecek. Mevcut tabloda piyasalar, yalnızca fiilî arz kayıplarını değil, yeni kesintiler yaşanması ihtimalini de fiyatlamaya devam ediyor.
