Ortadoğu’daki savaşın küresel enerji arzını aksatması ve rafineri marjlarını rekor seviyelere çıkarması, petrol devlerinin üçüncü çeyrek kârlarını artırdı. Shell’in kârı yıllık bazda yaklaşık ikiye katlanırken TotalEnergies’in kârı da iki katı aştı. Şirketler artan kazançlarının bir bölümünü hisse geri alımlarıyla yatırımcılarına aktarmaya hazırlanıyor.
Ortadoğu’da İran’ı da içine alan savaşın enerji piyasalarında yarattığı arz sıkıntısı, dünyanın önde gelen petrol ve doğalgaz şirketlerinin kârlarına yansıdı. Shell ve TotalEnergies, 2026’nın temmuz-eylül döneminde 2022’den bu yana en yüksek çeyreklik kâr seviyelerine ulaşırken, yükselen petrol ve doğalgaz fiyatları ile rafineri marjlarındaki artış şirketlerin finansal sonuçlarını destekledi.
Reuters’ın aktardığı sonuçlara göre, İngiliz enerji şirketi Shell üçüncü çeyrekte 10,81 milyar dolar kâr açıkladı. Şirketin kârı geçen yılın aynı dönemindeki 5,43 milyar doların yaklaşık iki katına çıkarken, analistlerin 10,33 milyar dolarlık beklentisini de aştı.
Fransız TotalEnergies’in düzeltilmiş net kârı ise aynı dönemde yüzde 127 artarak 9,1 milyar dolara ulaştı. Geçen yılın üçüncü çeyreğinde 4 milyar dolar kâr açıklayan şirketin bu dönem için analist beklentisi 8,3 milyar dolardı. Sonuçlar, şirketin 2022’nin ilk çeyreğinden bu yana elde ettiği en yüksek kâr düzeyine işaret etti.
Rafineri marjları dört kata yakın arttı
Kâr artışında, savaşın küresel enerji tedarikinde yarattığı aksamalar kadar rafinaj faaliyetlerindeki yüksek marjlar da belirleyici oldu. Ham petrolün dizel ve jet yakıtı gibi ürünlere dönüştürülmesinden elde edilen kazanç, iki şirkette de geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık dört katına çıktı.
Shell’in gösterge rafineri marjı varil başına 42 dolara yükseldi. Bu rakam, geçen yılın aynı döneminde 11,6 dolar, 2026’nın ikinci çeyreğinde ise 24 dolar düzeyindeydi.
TotalEnergies’in rafineri marjı da varil başına 33,2 dolara ulaştı. Şirketin rafineri ve kimya faaliyetlerinden elde ettiği kâr 3,6 milyar dolara çıkarak geçen yılın aynı döneminin beş katını aştı. Sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) faaliyetlerinden elde edilen gelir de yükselen fiyatların desteğiyle 1,9 milyar dolara ulaştı.
Hürmüz Boğazı’ndaki aksama piyasayı etkiledi
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla şubat ayında başlayan savaş, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatları ciddi ölçüde aksattı. Küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip bu güzergâhtaki kesintiler, petrol ve doğalgaz fiyatlarını yükseltirken rafine yakıt arzını da daralttı.
Bu ortamda enerji şirketlerinin ticaret birimleri fiyat oynaklığından yararlanırken, rafineri faaliyetleri de yüksek marjlarla çalıştı. Böylece savaşın enerji arzı ve maliyetleri üzerinde yarattığı baskı, üretici şirketlerin kazançlarını artıran bir etkene dönüştü.
Kârın bir bölümü yatırımcılara aktarılacak
Şirketlerin açıkladığı sonuçlar, artan kazançların hissedarlara dağıtılmasına yönelik planları da öne çıkardı. Shell, üç aylık hisse geri alım programının büyüklüğünü 3 milyar dolardan 5 milyar dolara yükseltti. TotalEnergies ise 2026’nın son çeyreğinde 2,5 milyar dolarlık geri alım planını korurken, 2027’nin ilk çeyreğinde de aynı tutarda hisse geri alımı yapacağını duyurdu.
Avusturyalı enerji şirketi OMV’nin sonuçları da sektördeki genel eğilimi destekledi. Şirketin üçüncü çeyrekte düzeltilmiş faaliyet kârı yaklaşık yüzde 70 artarak 2,12 milyar euroya ulaştı. OMV, yükselen rafineri marjları ile petrol ve doğalgaz fiyatlarının etkisiyle 2022 sonundan bu yana en yüksek çeyreklik faaliyet kârını açıkladı.
Şirketlerin sonuçları, savaşın enerji piyasalarında yarattığı ekonomik etkinin farklı taraflarını ortaya koyuyor: Arz kesintileri ve yüksek fiyatlar enerji tüketicileri ile ithalatçı ekonomiler üzerinde maliyet baskısı oluştururken, yüksek rafineri marjları ve ticaret gelirleri büyük enerji şirketlerinin kârlılığını destekliyor.
