Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) 16 Eylül'de yayımladığı Konut Fiyat Endeksi (KFE), ağustosta bir önceki aya göre yüzde 0,9 artarak 236,8 seviyesine çıktı (2023=100). Endeks geçen yılın aynı ayına göre nominal olarak yüzde 23,0 yükseldi; tüketici fiyatlarıyla düzeltildiğinde ise yüzde 6,5 geriledi. KFE, konutların kalite farklarından arındırılmış fiyat değişimini ölçüyor.
Üç büyük ilde aylık artışlar Türkiye ortalamasının üzerinde gerçekleşti: İstanbul'da yüzde 1,9, Ankara'da yüzde 1,5, İzmir'de yüzde 2,7. Yıllık bazda artış İstanbul'da yüzde 26,3, Ankara'da yüzde 24,8, İzmir'de yüzde 23,3 oldu. Endeks düzeyi İstanbul'da 226,6, Ankara'da 265,0, İzmir'de 229,6 olarak hesaplandı.
Bölgesel ayrışma belirgin. En yüksek yıllık artış yüzde 27,0 ile Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli, Van, Bitlis, Hakkâri ve Muş'u kapsayan bölgede görüldü. En düşük artış ise yüzde 13,0 ile Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ bölgesinde kaydedildi. Balıkesir-Çanakkale ile Aydın-Denizli-Muğla bölgeleri de artışın en sınırlı kaldığı bölgeler arasında yer aldı.
Vatandaşa nasıl yansıyor?
Nominal fiyatların enflasyonun gerisinde kalması, konutun reel olarak ucuzladığını gösteriyor. Ancak bu durum, geliri enflasyonla aynı hızda artmayan haneler için ev almanın kendiliğinden kolaylaştığı anlamına gelmiyor; fiyatlar liralık bazda yıllık yüzde 23 arttı.
Yatırımcı açısından ne ifade ediyor?
Reel fiyat kaybı, konutu enflasyona karşı koruma aracı olarak gören yatırımcılar için son bir yıldaki fiyat getirisinin enflasyonun altında kaldığını ortaya koyuyor. Bölgeler arasındaki yaklaşık 14 puanlık fark, sonucun konuma göre belirgin biçimde değiştiğine işaret ediyor.
İş dünyasına etkisi ne?
Satış fiyatlarındaki artışın enflasyonun gerisinde kalması, müteahhitler açısından maliyet baskısıyla birlikte okunmalı. TÜİK'in 9 Eylül'de açıkladığı verilere göre inşaat maliyet endeksi temmuzda yıllık yüzde 28,33 artmıştı; işçilik maliyetlerindeki yıllık artış yüzde 30,51 oldu. Maliyetlerin satış fiyatlarından hızlı yükselmesi, yeni projelerde kâr marjlarını daraltan bir unsur.
