Japonya Merkez Bankası, yapay zekâ yatırımlarından beklenen getirilerin düşmesinin küresel piyasalarda sert dalgalanmalara yol açabileceği uyarısında bulundu. Banka, yapay zekâ destekli siber saldırıların da finansal kuruluşlar arasında yayılarak sistemik riske dönüşebileceğine dikkat çekti.
Yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı büyüme, finansal istikrar açısından yeni riskleri beraberinde getiriyor. Japonya Merkez Bankası (BOJ), 23 Ekim’de yayımladığı yarıyıl değerlendirme raporunda, yapay zekâ yatırımlarının kârlılığına ilişkin beklentilerin zayıflaması halinde küresel piyasalarda yaşanabilecek bir düzeltmenin Japonya’nın bankacılık sistemini de etkileyebileceğini bildirdi.
BOJ, Japonya’da önemli bir finansal dengesizlik tespit etmediğini belirtmekle birlikte, yapay zekâ yatırımlarına yönelik yüksek beklentiler, yükselen hisse senedi ve gayrimenkul fiyatları ile siber güvenlik tehditlerinin yakından izlenmesi gerektiğini vurguladı.
Risk, teknoloji yatırımlarından finans sistemine yayılabilir
BOJ’un değerlendirmesine göre Japon bankalarının, büyük teknoloji şirketlerine finansman sağlayan yabancı banka dışı finansal kuruluşlara (NBFI) yönelik kredileri artıyor. Bu durum, Japonya’nın finansal sistemini küresel piyasalardaki dalgalanmalara karşı daha hassas hale getirebilir.
Yapay zekâ altyapısına büyük kaynak ayıran teknoloji şirketlerinin beklenen getirileri sağlayamaması halinde, yatırımcıların portföylerini yeniden düzenlemesi küresel piyasalarda satış baskısını artırabilir. Böyle bir senaryoda yapay zekâ yatırımlarına ilişkin beklentilerle yükselen hisse senetleri değer kaybedebilir; bankaların menkul kıymet portföyleri de bu gelişmelerden etkilenebilir.
Banka, özellikle teknoloji şirketlerinin yatırım harcamalarının sürdürülebilirliğine ilişkin beklentilerde yaşanabilecek değişimlerin finansal piyasalara nasıl yansıyacağının takip edilmesi gerektiğine işaret etti.
Yapay zekâ destekli siber saldırılar da gündemde
Raporda öne çıkan bir diğer risk, yapay zekâ teknolojilerinin siber saldırılarda kullanılmasının finans kuruluşları üzerindeki etkisi oldu. BOJ, üretken yapay zekânın kötüye kullanılmasının finansal kurumların dijital altyapılarına yönelik tehditleri artırabileceği uyarısında bulundu.
Merkez bankasına göre siber olaylar yalnızca saldırıya uğrayan kuruluşu ve müşterilerini etkilemekle sınırlı kalmayabilir. Bir finans kuruluşundaki aksaklığın diğer kurumlara yayılması, finansal sistemin bütünü açısından da risk oluşturabilir.
Bu nedenle bankaların siber güvenlik önlemlerini güçlendirmesi ve yapay zekâ kaynaklı tehditlere karşı hazırlıklarını artırması gerektiği vurgulandı.
Japonya’da varlık fiyatları da izleniyor
BOJ, yapay zekâ kaynaklı risklerin yanı sıra Japonya’nın büyük metropol bölgelerinde hızlanan gayrimenkul fiyat artışlarına da dikkat çekti. Güçlü talep, inşaat maliyetlerindeki yükseliş, iş gücü sıkıntısı ve yabancı yatırımcıların ilgisi fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Japonya Merkez Bankası, eylül ayında politika faizini yüzde 1,25’e yükselterek faiz oranını 31 yılın en yüksek seviyesine çıkarmıştı. Banka, enflasyonun yüzde 2’lik hedefin üzerine çıkmasını önlemek amacıyla para politikasını daha da sıkılaştırabileceğinin sinyalini vermişti.
BOJ’un değerlendirmesi, yapay zekâ yatırımlarının ekonomik büyümeyi destekleme potansiyelinin yanında, bu yatırımlara ilişkin beklentilerde yaşanabilecek keskin değişimlerin finansal piyasalar ve bankacılık sistemi üzerinden daha geniş ekonomik sonuçlar doğurabileceğine işaret ediyor.
