Ortadoğu'daki savaşın enerji fiyatları üzerindeki etkisi havacılık sektöründe yeni bir maliyet krizine dönüşüyor. Avrupa'nın en büyük düşük maliyetli havayolu şirketlerinden Ryanair, jet yakıtı fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle 2027 yılında Avrupa'daki uçak biletlerinin yüzde 20'ye kadar pahalanabileceği uyarısında bulundu. Şirketin gelecek mali yıldaki yakıt faturasının yaklaşık 2 milyar euro artması beklenirken, maliyetleri azaltmak için çalışan ücretlerinin geçici olarak dondurulması ve yapay zekâ kullanımının artırılması da gündemde.

Avrupa'da havayolu taşımacılığında maliyet baskısı giderek artıyor. Ortadoğu'daki savaşın petrol ve jet yakıtı fiyatlarını yükseltmesi, havayolu şirketlerini hem bilet fiyatlarını hem de operasyonel giderlerini yeniden değerlendirmeye yöneltiyor.

İrlanda merkezli Ryanair'in Üst Yöneticisi (CEO) Michael O'Leary, 2 Kasım'da açıklanan finansal sonuçların ardından yaptığı değerlendirmede, Avrupa'da kısa mesafeli uçuşların bilet fiyatlarında gelecek yıl çift haneli artışlar yaşanabileceğini söyledi.

O'Leary, yakıt maliyetlerindeki yükselişin karşılanabilmesi için bilet fiyatlarında yüzde 20'ye varan bir artış gerekebileceğini belirtti. Ancak şirket, böyle bir artışın bile ek yakıt maliyetlerinin tamamını karşılamaya yetmeyebileceği görüşünde.

Yakıt faturası 2 milyar euro artacak

Ryanair'in karşı karşıya olduğu en önemli sorun, jet yakıtı fiyatlarındaki sert yükseliş.

Şirketin tahminlerine göre, mevcut vadeli piyasa fiyatlarının devam etmesi halinde Nisan 2027'de başlayıp Mart 2028'de sona erecek mali yılda yakıt giderleri yaklaşık 2 milyar euro artacak. Bu tutar, şirketin yakıt faturasının yaklaşık üçte bir oranında büyümesi anlamına geliyor.

Ryanair, mevcut mali yıl için yakıt ihtiyacının yüzde 80'ini varil başına yaklaşık 67 dolardan önceden sabitlenmiş fiyatlarla güvence altına almış durumda.

Ancak bu anlaşmaların süresinin dolmasıyla birlikte şirketin yüksek piyasa fiyatlarına daha fazla maruz kalması bekleniyor.

Mart 2028'de sona erecek sonraki mali yıl için yakıt ihtiyacının yalnızca yüzde 25'i varil başına yaklaşık 95 dolardan güvence altına alınmış bulunuyor.

Bu durum, havayolu şirketinin gelecek yıl enerji fiyatlarındaki dalgalanmalardan daha fazla etkilenebileceğine işaret ediyor.

Jet yakıtında savaş etkisi

Petrol fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra jet yakıtı piyasasında yaşanan arz sıkıntısı, havayolu şirketlerinin maliyetlerini artırıyor.

Associated Press'in haberine göre jet yakıtı fiyatları, savaş öncesinde yaklaşık 99 dolar seviyesindeyken nisan ayı başında varil başına 209 dolara kadar yükseldi. Fiyatlar son dönemde yaklaşık 196 dolar seviyesinde bulunuyor.

Jet yakıtındaki bu artış, ham petrol fiyatlarındaki yükselişten daha sert gerçekleşti.

Ryanair CEO'su O'Leary, Ortadoğu'daki çatışmalara kısa sürede çözüm bulunmaması halinde jet yakıtı fiyatlarının 2027 boyunca yüksek kalmasını beklediklerini belirtti.

Yüksek yakıt fiyatları yalnızca Ryanair'i değil, Avrupa'daki diğer havayolu şirketlerini de etkiliyor. Sektörde bazı şirketler daha az kârlı hatlarda uçuş sayılarını azaltırken, bazıları artan maliyetleri bilet fiyatlarına yansıtmaya çalışıyor.

Yolcu sayısı arttı, kâr yüzde 15 düştü

Ryanair'in açıkladığı finansal sonuçlar, yolcu sayısındaki artışın şirket kârlılığını korumaya yetmediğini gösterdi.

Şirket, Nisan-Eylül 2026 dönemini kapsayan mali yılının ilk yarısında 2,15 milyar euro net kâr elde etti. Geçen yılın aynı döneminde 2,54 milyar euro olan net kâr, böylece yüzde 15 geriledi.

Aynı dönemde taşınan yolcu sayısı yüzde 6 artarak 119 milyondan 125,8 milyona yükseldi.

Şirketin toplam geliri yüzde 3 artışla 10,08 milyar euroya ulaşırken, faaliyet giderleri yüzde 10 artarak 7,69 milyar euroya çıktı.

Ortalama bilet fiyatları ise geçen yılın aynı dönemindeki 58 eurodan 55,70 euroya geriledi. Bu da yaklaşık yüzde 4'lük düşüş anlamına geliyor.

Ryanair'in mali yılının temmuz-eylül dönemini kapsayan ikinci çeyreğinde net kâr yüzde 6 azalarak 1,61 milyar euro oldu.

Şirketin sonuçları, yolcu talebi güçlü kalmasına rağmen yükselen maliyetler ve düşen ortalama bilet fiyatlarının kârlılık üzerinde baskı yarattığını ortaya koydu.

Maaşların dondurulması gündemde

Ryanair, yakıt maliyetlerindeki artışı dengeleyebilmek amacıyla kapsamlı bir tasarruf programı üzerinde çalışıyor.

Şirketin değerlendirdiği seçenekler arasında çalışan ücretlerinin belirli bir süre dondurulması, havalimanlarıyla yapılan anlaşmaların yeniden müzakere edilmesi ve personel maliyetlerinin azaltılması bulunuyor.

O'Leary, mevcut iş gücü anlaşmalarının yeniden ele alınabileceğini ve bazı durumlarda geçici ücret dondurma uygulamalarına ihtiyaç duyulabileceğini ifade etti.

Uçuş operasyonlarındaki personel oranlarının azaltılması da değerlendirilen seçenekler arasında yer alıyor.

Ancak şirket, bu önlemlerin kesinleştiğine ilişkin bir açıklama yapmadı.

Yapay zekâ ile maliyetleri düşürme planı

Ryanair'in tasarruf arayışında yapay zekâ teknolojileri de önemli bir yer tutuyor.

Şirket, özellikle operasyonel süreçler, idari işler ve destek birimlerinde yapay zekâ kullanımını artırarak verimlilik sağlamayı hedefliyor.

Bu yaklaşım, havacılık sektöründe maliyetlerin yalnızca yakıt ve personel üzerinden değil, dijitalleşme ve otomasyon yoluyla da kontrol altına alınmaya çalışıldığını gösteriyor.

Ryanair'in planı, yapay zekâ teknolojilerinin havayolu şirketlerinde operasyonel giderleri azaltmak amacıyla daha yaygın kullanılabileceğine ilişkin yeni bir örnek oluşturuyor.

Bununla birlikte şirket, yapay zekâ uygulamalarından ne kadar tasarruf sağlamayı beklediğine ilişkin kesin bir rakam paylaşmadı.

Avrupa'da ucuz uçuş modeli baskı altında

Ryanair'in uyarısı, Avrupa'da düşük maliyetli havayolu taşımacılığının geleceği açısından da önem taşıyor.

Düşük bilet fiyatları, yüksek uçak kullanım oranları ve sıkı maliyet kontrolüne dayanan iş modeli, enerji fiyatlarındaki sert artışlardan doğrudan etkileniyor.

Havayolu şirketlerinin yakıt maliyetlerini bilet fiyatlarına yansıtması, özellikle kısa mesafeli seyahatlerde tüketicilerin daha yüksek ücretlerle karşılaşmasına neden olabilir.

Öte yandan artan maliyetlerin tamamının yolculara yansıtılamaması, şirketlerin kâr marjları üzerinde baskı oluşturabilir.

O'Leary, Avrupa'da bazı rakip havayolu şirketlerinin kapasite azaltmasının da bilet fiyatlarının yükselmesine katkıda bulunabileceğini belirtiyor.

Bu nedenle 2027 yılında bilet fiyatlarının seyrinde yalnızca yakıt maliyetleri değil, havayollarının sunduğu koltuk kapasitesi ve yolcu talebi de belirleyici olacak.

Şirket yıllık kâr tahmini açıklamadı

Ryanair, Ortadoğu'daki gelişmeler ve enerji fiyatlarına ilişkin belirsizlikler nedeniyle Mart 2027'de sona erecek mali yılın tamamı için kâr tahmini paylaşmadı.

Şirket, yolcuların uçuş tarihine daha yakın rezervasyon yapma eğiliminin de gelir tahminlerini zorlaştırdığını belirtti.

Mevcut çeyrekte ortalama bilet fiyatlarının geçen yılın aynı döneminin bir miktar üzerinde seyrettiği ifade edilse de şirket, önümüzdeki döneme ilişkin görünürlüğün sınırlı olduğuna dikkat çekti.

Ryanair'in değerlendirmeleri, Ortadoğu'daki savaşın enerji maliyetleri üzerinden Avrupa havacılık sektörünü etkilemeye devam edeceğine işaret ediyor.

2027'de uçak biletlerinde yüzde 20'ye varan artış yaşanıp yaşanmayacağı ise jet yakıtı fiyatlarının seyrine, havayolu şirketlerinin maliyetleri ne ölçüde karşılayabileceğine ve yolcu talebine bağlı olacak.