16 Eylül tarihli ve 33372 sayılı Resmî Gazete'de gıda sektörünü doğrudan ilgilendiren iki tebliğ yayımlandı. Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği, 29 Ocak 2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2018/52 numaralı tebliğin yerini aldı. Aynı gün Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği'nde de değişikliğe gidildi.
Bakanlığın açıklamasına göre yeni et tebliğiyle ürünlere, etin kendi yapısında bulunanlar dışında protein ve azot kaynağı olabilecek bileşenlerin eklenmesi engellendi. Burger ürünü ilk kez tanımlandı ve kriterleri belirlendi. Dolgu maddesi olarak kullanılabilen diyet lifleri kısıtlandı; nişasta ve soya ürünlerinin amacı dışında kullanımına sınırlama getirildi. Sucuk, pastırma ve kavurma gibi geleneksel ürünlerde tütsüleme yasaklandı. Döner etiketinde üretim şekline göre yaprak döner, yaprak-kıyma döner ve kıyma döner ifadelerinden birinin yazılması zorunlu hâle geldi. Hazırlanmış kanatlı eti karışımları ile kanatlı dönerde yağ oranı yüzde 20'den yüzde 15'e indirildi.
İçme sütü tebliğindeki değişiklikle sütler tam yağlı, yağlı, yarım yağlı ve yağsız olmak üzere sınıflandırıldı. İlave şeker kütlece en fazla yüzde 5, toplam şeker yüzde 9,5 ile sınırlandı; şeker eklenen ürünlerde ilave şeker oranının etiketin ön yüzünde belirtilmesi zorunlu oldu. Doğal ifadesi yalnızca hiçbir ilave bileşen içermeyen tam yağlı ve yağlı sütlerde kullanılabilecek. Aromalı sütlerde yalnızca doğal aroma vericiler kullanılabilecek; aroma vericilere ilişkin yeni yönetmelik 14 Eylül'de yayımlanmış, buna göre 10 aroma maddesinin 31 Aralık 2026'dan itibaren piyasaya arzı, gıda üretiminde kullanımı ve ithalatı yasaklanmıştı.
Vatandaşa nasıl yansıyor?
Tüketici, dönerin nasıl üretildiğini ve sütteki ilave şeker oranını etiketten doğrudan görebilecek. Dolgu maddesi sınırları, ürün ağırlığının etten başka maddelerle şişirilmesinin önüne geçmeyi amaçlıyor.
İş dünyasına etkisi ne?
Et ve süt işleyen firmalar reçete, ambalaj ve etiket değişikliği için 31 Mart 2027'ye kadar süreye sahip. Tütsüleme yasağı ve dolgu kısıtları bazı üreticilerin maliyet yapısını ve ürün gamını değiştirebilir.
