Yapay zekâ çiplerinin lider üreticisi Nvidia, CEO Jensen Huang'ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen bir iş kadınıyla ilişkisi nedeniyle tarihinin en ciddi krizlerinden biriyle karşı karşıya kaldı. Şirketin bağımsız soruşturma başlatmasının ardından Nvidia hisseleri yüzde 7'yi aşan kayıplar yaşarken, piyasa değerinden gün içinde yaklaşık 330 milyar dolar silindi. Çin yönetimi casusluk iddialarını reddederken, ABD Başkanı Donald Trump ve teknoloji dünyasının önde gelen isimleri Huang'a destek verdi.
Küresel yapay zekâ yarışının merkezindeki Nvidia, şirketin kurucusu ve CEO'su Jensen Huang hakkında ortaya atılan casusluk iddialarıyla sarsıldı. Huang'ın Çin istihbaratı adına faaliyet yürüttüğünden şüphelenilen bir iş kadınıyla yakın ilişki yaşadığına ilişkin haberler, teknoloji sektöründe ve finans piyasalarında geniş yankı uyandırdı.
Nvidia yönetim kurulu, Huang'ın yabancı bir istihbarat operasyonunun hedefi olup olmadığının belirlenmesi amacıyla bağımsız soruşturma başlattı. Soruşturma, şirketin bağımsız yönetim kurulu üyelerinin gözetiminde ve dışarıdan hukuk danışmanlarının desteğiyle yürütülecek.
Nvidia'nın piyasa değerinden 330 milyar dolar silindi
Gelişmelerin ardından Nvidia hisseleri 9 Kasım Pazartesi günü Wall Street'te sert satışlarla karşılaştı. İşlemlerin başlangıcında yaklaşık yüzde 7,5 gerileyen hisseler 172,75 dolara kadar düşerken, şirketin piyasa değerindeki kayıp gün içinde yaklaşık 330 milyar dolara ulaştı.
Hisselerin son yedi ayın en düşük seviyesine gerilemesi, yapay zekâ sektöründeki yüksek değerlemelere ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı.
Sert düşüş Nvidia CEO'sunun kişisel servetini de etkiledi. Şirketin yaklaşık yüzde 3,6'sına sahip olan Huang'ın hisselerinin değeri, geçen haftanın sonundaki 162 milyar dolar seviyesinden yaklaşık 150 milyar dolara geriledi. Böylece Huang'ın Nvidia'daki payının piyasa değeri yaklaşık 12 milyar dolar azaldı.
Çinli iş kadınıyla ilişkisini kabul etti
Krizin merkezinde, Singapur merkezli veri merkezi şirketi Megaspeed ile bağlantılı Çin vatandaşı Alice Huang bulunuyor.
ABD basınında yer alan haberlere göre Amerikan istihbarat birimleri, Alice Huang'ın Çin adına bilgi topladığı ve Nvidia CEO'suyla yakın ilişkisinden yararlanarak hassas bilgilere ulaşmaya çalışmış olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.
Jensen Huang ise şirket çalışanlarına gönderdiği mesajda eşine sadık kalmadığını kabul ederek ailesinden ve çalışanlarından özür diledi. Ancak mesajında ilişki yaşadığı kişinin adını açıklamadı.
Huang, ortaya çıkan ulusal güvenlik endişelerinin araştırılmasını desteklediğini ve soruşturmada tam iş birliği yapacağını bildirdi.
ABD'nin çip ambargosu da soruşturmanın odağında
İddiaları yalnızca şirket yöneticisinin özel hayatıyla sınırlı olmaktan çıkaran unsur ise Megaspeed'in faaliyetleri.
ABD makamları, Singapur merkezli şirketin Nvidia tarafından üretilen gelişmiş yapay zekâ çiplerinin Çin'e yönelik ihracat kısıtlamalarını aşacak şekilde yönlendirilmesinde rol oynamış olabileceğinden şüpheleniyor.
Washington yönetimi, Çin'in ileri düzey yapay zekâ ve süper bilgisayar teknolojilerine erişimini sınırlamak amacıyla Nvidia'nın en gelişmiş çiplerinin satışına çeşitli kısıtlamalar uyguluyor.
Amerikan basınındaki iddialara göre Alice Huang'ın Nvidia CEO'suyla yakınlığının, şirketin Çin'e yönelik çip satışları konusundaki yaklaşımını etkilemek ve Amerikan teknolojilerine erişimi kolaylaştırmak amacıyla kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor.
Bununla birlikte, söz konusu iddiaların henüz bağımsız soruşturmayla doğrulanmadığı ve Nvidia'nın ticari sırlarının ya da ulusal güvenliği ilgilendiren bilgilerin Çin'e aktarıldığına ilişkin kamuoyuna açıklanmış kesin bir bulgu bulunmadığı belirtiliyor.
Çin'den suçlamalara ret
Çin yönetimi ise casusluk iddialarını reddetti. Pekin, gündeme getirilen suçlamaların dayanaksız olduğunu savundu.
Nvidia yönetim kurulu da yaptığı açıklamada, şu aşamada şirket sırlarının veya ABD'nin ulusal güvenliğinin tehlikeye atıldığına inanmak için bir gerekçe bulunmadığını belirtti. Bununla birlikte bütün bilgilerin soruşturma kapsamında değerlendirileceği vurgulandı.
Trump ve Elon Musk'tan Huang'a destek
Skandalın ardından ABD Başkanı Donald Trump, Jensen Huang'a yönelik desteğini sürdürdü.
Huang'ın başarılı bir yönetici olduğunu belirten Trump, yaşanan gelişmelere rağmen Nvidia CEO'sunun görevine devam etmesi gerektiği görüşünü dile getirdi.
Tesla CEO'su Elon Musk ve finans dünyasının önde gelen bazı isimleri de Huang'a destek verenler arasında yer aldı.
Ancak olayın Washington'da yeni bir siyasi tartışmayı tetikleyebileceği değerlendiriliyor. Özellikle ABD'nin Çin'e yönelik teknoloji ihracatı kısıtlamalarının ne ölçüde uygulandığı ve Nvidia'nın bu süreçteki rolünün Kongre tarafından daha yakından incelenebileceği belirtiliyor.
Yapay zekâ sektöründe yeni risk
Piyasa uzmanları, Nvidia'da yaşanan gelişmelerin teknoloji hisselerinde yeni bir dalgalanma yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
Wealth Club Baş Yatırım Stratejisti Susannah Streeter, Huang'ın Nvidia'nın bugünkü konumuna ulaşmasındaki belirleyici rolüne dikkat çekerek, yaşanan krizin teknoloji sektöründe yeni bir belirsizlik oluşturduğunu değerlendirdi.
Analistlere göre Nvidia'nın karşı karşıya olduğu en önemli risklerden biri, şirketin başarısının büyük ölçüde Jensen Huang'ın liderliğiyle özdeşleşmiş olması.
Yapay zekâ altyapısına yönelik küresel yatırımların merkezinde yer alan Nvidia'da yönetim değişikliği ihtimalinin gündeme gelmesi bile yatırımcıların risk algısını etkileyebilecek bir gelişme olarak görülüyor.
Şirketin başlattığı bağımsız soruşturmanın sonuçları, yalnızca Huang'ın geleceği açısından değil, ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabeti ve küresel yapay zekâ piyasalarının seyri bakımından da önem taşıyor.
