Küresel nükleer enerji kapasitesinin 2050'ye kadar üç katına çıkarılmasını öngören deklarasyona destek veren ülke sayısı 39'a ulaşırken, zirve boyunca nükleer enerjiyle ilgili 20'den fazla etkinlik düzenlenmesi bekleniyor. IC Holding Murahhas Azası ve IC Nükleer Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Murad Bayar, Türkiye'nin öncülük ettiği “35 by 35” elektrifikasyon hedefi için enerji yatırımlarının hazırlıklarına bugünden başlanması gerektiğini söyledi.

Antalya'da 20 Kasım'a kadar devam edecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı'nda (COP31), küresel elektrik talebindeki artış ve bu talebin düşük karbonlu kaynaklarla karşılanması konusu gündemin önemli başlıklarından biri oldu.

Türkiye'nin COP31 Başkanlığı öncülüğünde başlatılan “35 by 35” küresel elektrifikasyon girişimi, 2035 yılına kadar küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e çıkarmayı hedefliyor.

Elektrik kullanımının artırılmasına yönelik bu hedef, yeni üretim kapasitesi ihtiyacını da gündeme getirirken, birçok ülke nükleer enerjinin enerji dönüşümündeki rolünü kendi pavilyonlarında düzenlediği etkinliklerle ele aldı.

Nükleer kapasiteyi üç katına çıkarma hedefine 39 ülke destek veriyor

Nükleer enerjiye yönelik uluslararası ilgi, ülkelerin uzun vadeli kapasite hedeflerine de yansıdı.

COP28'de 22 ülkenin katılımıyla başlatılan ve küresel nükleer enerji kapasitesinin 2050 yılına kadar üç katına çıkarılmasını öngören deklarasyona destek veren ülke sayısı 39'a yükseldi. Türkiye de deklarasyona destek veren ülkeler arasında bulunuyor.

COP31 kapsamında Türkiye'nin yanı sıra Kanada, Togo, Birleşik Krallık, Kazakistan, Japonya, Fransa ve Finlandiya'nın ülke pavilyonlarında nükleer enerjiye ilişkin oturumlar düzenleniyor.

Zirvenin resmî programına göre konferans tamamlandığında nükleer enerji odaklı etkinlik sayısının 20'yi aşması bekleniyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), Dünya Nükleer Birliği (WNA), Avrupa Nükleer Derneği (ENS) ve Uluslararası Genç Nükleer Uzmanlar Kongresi (IYNC) de COP31'e akredite olan kuruluşlar arasında yer alıyor.

Bayar: “2035 hedefi için yatırım hazırlıkları bugünden başlamalı”

COP31'de nükleer enerjinin küresel enerji dönüşümündeki rolünü değerlendiren IC Holding Murahhas Azası ve IC Nükleer Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Murad Bayar, elektrifikasyon hedeflerinin yeni enerji yatırımlarını zorunlu kıldığını belirtti.

Yenilenebilir enerji yatırımlarının dünya genelinde hız kazandığını ancak artan elektrik talebinin karşılanması ve arz güvenliğinin sağlanması için farklı düşük karbonlu teknolojilerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Bayar, şunları söyledi:

“İklim değişikliğiyle mücadelenin en kritik başlıklarından biri enerji dönüşümü. Bugün dünyanın dört bir yanında yenilenebilir enerji kaynaklarına çok büyük yatırımlar yapılıyor. Ancak artan elektrik talebini karşılamak ve enerji arz güvenliğini sağlamak için farklı düşük karbonlu teknolojilerin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Türkiye'nin öncülüğünde başlatılan '35 by 35' hedefiyle 2035'e kadar toplam enerji tüketiminde elektriğin payının yüzde 35'e çıkarılmasından söz ediyoruz.”

Enerji yatırımlarının uzun planlama ve inşaat süreçleri gerektirdiğine dikkat çeken Bayar, “2035 ilk bakışta uzak bir tarih gibi görünebilir. Ancak enerji yatırımlarının planlama ve inşaat süreçleri düşünüldüğünde, bu hedeflere ulaşmak için fizibilite ve yatırım hazırlıklarının bugünden başlatılması gerekiyor” dedi.

“Nükleer enerji doğal gaz ithalatını azaltmak için fırsat”

Nükleer enerjinin düşük karbonlu elektrik üretimi açısından önemli bir seçenek olduğunu belirten Bayar, özellikle küçük modüler reaktörlerin (SMR) enerji yoğun sektörler için taşıdığı potansiyele dikkat çekti.

Bayar, “Net sıfır emisyon hedeflerine ulaşmak için elektrik üretiminde fosil yakıtların payını azaltmak gerekiyor. Nükleer enerji, kesintisiz ve düşük karbonlu elektrik üretimiyle yenilenebilir enerji kaynaklarını tamamlayan önemli bir seçenek. Özellikle küçük modüler reaktörler, enerji yoğun sektörlerin ihtiyaç duyduğu kesintisiz ve güvenilir enerjinin tüketim noktalarına yakın konumlarda sağlanması açısından önemli bir potansiyel taşıyor” ifadelerini kullandı.

Türkiye açısından nükleer enerji yatırımlarının ithal enerjiye bağımlılığın azaltılması bakımından da önem taşıdığını vurgulayan Bayar, “Türkiye açısından nükleer enerji yatırımları, doğal gaz ithalatını azaltmak ve kendi üretim kapasitemizi artırmak için stratejik bir fırsat sunuyor” diye konuştu.

“Türkiye nükleer teknolojide üretim ve mühendislik kapasitesi geliştirebilir”

Nükleer enerji yatırımlarının yalnızca elektrik üretiminden ibaret olmadığını belirten Bayar, Türkiye'nin bu alanda teknoloji geliştirme, mühendislik ve sanayi üretimi kapasitesini artırabileceğini ifade etti.

Bu hedefe ulaşılabilmesi için üniversiteler, teknoloji geliştiricileri ve sanayi kuruluşları arasında iş birliğinin önemine dikkat çeken Bayar, şöyle devam etti:

“Ancak nükleer teknolojilerde kalıcı bir yetkinlik oluşturmak, tek bir şirketin çabasıyla mümkün değil. Üniversitelerin, teknoloji geliştiricilerinin ve sanayinin birlikte çalışması gerekiyor. Bu iş birliğini geliştirebildiğimiz ölçüde Türkiye, yalnızca kendi enerji ihtiyacını karşılayan değil, büyük ölçekli reaktörlerden küçük modüler reaktörlere uzanan alanda mühendislik, üretim ve teknoloji geliştirme yetkinlikleriyle bölgesel ve küresel değer zincirinde rol üstlenen bir ülke haline gelebilir.”