Küresel teknoloji sektöründe yapay zekâ yatırımları hız kesmeden devam ediyor. Nvidia'nın geliştirdiği yüksek performanslı işlemcilere yönelik talep, dünyanın dört bir yanında dev veri merkezlerinin kurulmasını sağlarken, bu tesislerin finansmanında giderek daha fazla borçlanmaya başvurulması dikkat çekiyor.

İngiliz The Guardian gazetesinin analizine göre, yapay zekâ sektöründeki hızlı büyümenin en kırılgan noktalarından biri, veri merkezlerini inşa eden şirketlerin giderek ağırlaşan borç yükü.

Bu tablonun en dikkat çekici örneklerinden biri ise ABD merkezli bulut bilişim şirketi CoreWeave.

Kripto para madenciliğinden yapay zekâ altyapısına yönelen şirket, Nvidia işlemcileriyle donatılmış veri merkezlerinin işlem gücünü Microsoft, OpenAI ve diğer teknoloji şirketlerine kiralayarak faaliyet gösteriyor.

Ancak şirketin büyüme modeli, yüksek miktarda sermaye ve sürekli finansman ihtiyacı üzerine kurulu.

3,66 milyar dolar gelir, 709 milyon dolar zarar

CoreWeave'in 10 Kasım'da açıkladığı üçüncü çeyrek sonuçları, şirketin hızlı büyümesine rağmen finansal baskının sürdüğünü ortaya koydu.

Şirketin gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 168 artarak 3,66 milyar dolara yükseldi. Buna karşılık net zarar 709 milyon dolar oldu.

Daha dikkat çekici olan ise faiz giderlerindeki artıştı.

CoreWeave'in üçüncü çeyrekteki net faiz gideri 846 milyon dolara ulaştı. Şirket, yılın son çeyreğinde bu tutarın 1,05 milyar ila 1,15 milyar dolar arasında gerçekleşmesini bekliyor.

The Guardian'ın aktardığı verilere göre şirketin toplam borcu yaklaşık 47 milyar dolara ulaşırken, 2027 yılında vadesi gelecek borçlarının tutarı 10 milyar doları aşıyor.

Bu rakamlar, yapay zekâ altyapısındaki büyümenin yalnızca yeni müşteri kazanımına değil, mevcut finansman yükümlülüklerinin çevrilmesine de bağlı olduğunu gösteriyor.

Bilgisayar çiplerini teminat göstererek kredi alıyorlar

CoreWeave'in kullandığı finansman yöntemlerinden biri, yapay zekâ işlemcilerinin teminat gösterildiği krediler.

Şirket, Nvidia'dan satın aldığı yüksek performanslı grafik işlemcileri (GPU) ve bu işlemcilerin kiralanmasına ilişkin müşteri sözleşmelerini teminat olarak kullanarak finansman sağlıyor.

Bu yöntem, geleneksel gayrimenkul veya makine teminatlı kredilerden önemli bir noktada ayrılıyor.

Yapay zekâ işlemcileri teknolojik gelişmeler nedeniyle hızla değer kaybedebiliyor. Yeni nesil çiplerin piyasaya çıkması, mevcut işlemcilerin ekonomik ömrünü ve ikinci el değerini etkileyebiliyor.

Dolayısıyla şirketlerin borçlarını geri ödemekte zorlanması halinde, kredi teminatı olarak gösterilen işlemcilerin beklenenden daha düşük bir değere sahip olması riski bulunuyor.

The Guardian'ın analizine göre CoreWeave, işlemci ve müşteri sözleşmelerine dayalı finansman yöntemiyle yaklaşık 25 milyar dolar borçlanma sağladı.

Benzer finansman modelleri, yapay zekâ altyapısı geliştiren diğer şirketler arasında da yaygınlaşmaya başladı.

Nvidia hem yatırımcı hem de müşteri

CoreWeave'in finansal yapısını karmaşık hale getiren bir başka unsur, yapay zekâ sektöründeki şirketlerin birbirleriyle kurduğu çok yönlü ticari ilişkiler.

Nvidia, CoreWeave'in yaklaşık yüzde 11 hissesine sahip.

Ayrıca Nvidia, CoreWeave'in başka müşterilere satamadığı işlem kapasitesini satın almak üzere 6,3 milyar dolarlık bir anlaşma yaptı.

Böylece Nvidia bir taraftan CoreWeave'e işlemci satarken, diğer taraftan şirketin yatırımcısı ve belirli koşullarda müşterisi konumunda bulunuyor.

Nvidia'nın OpenAI ve Anthropic gibi yapay zekâ geliştiricilerine yaptığı yatırımlar da sektör içindeki finansman ilişkilerini daha karmaşık hale getiriyor.

Bu yapı, yapay zekâ ekosisteminde sermayenin şirketler arasında dolaşarak hem yatırım hem de gelir yaratmasına imkân sağlıyor.

Ancak analistler, aynı şirketlerin birbirlerinin büyümesine ve finansal sağlığına bağımlı hale gelmesinin olası bir kriz sırasında riskleri artırabileceğine dikkat çekiyor.

132,5 milyar dolarlık sözleşme güvencesi

CoreWeave yönetimi ise borçlanma modeline yönelik eleştirilere karşı güçlü müşteri talebini öne çıkarıyor.

Şirketin açıkladığı verilere göre eylül sonu itibarıyla gelecekte gelir yaratması beklenen sözleşmelerin toplam değeri 132,5 milyar dolara ulaştı.

CoreWeave CEO'su Michael Intrator, şirketin büyümesini müşteri sözleşmelerine dayalı finansman, operasyonel nakit akışı ve müşterilerden alınan ön ödemelerle desteklediklerini belirtiyor.

Şirket, önümüzdeki üç ayda müşterilerden yaklaşık 9 milyar dolar tutarında ön ödeme ve depozito almayı bekliyor.

Ancak bu modelin de önemli bir riski bulunuyor.

Müşterilerden bugün alınan ödemeler, gelecekte sunulacak hizmetler karşılığında tahsil ediliyor. Bu nedenle şirketlerin yeni veri merkezlerini zamanında tamamlaması ve taahhüt edilen işlem kapasitesini sağlaması gerekiyor.

Proje gecikmeleri veya beklenen talebin gerçekleşmemesi, finansman dengesini zorlayabiliyor.

Bilgi

Yapay zekâ balonu patlarsa ne olur?

Analistlerin üzerinde durduğu temel risk, yapay zekâya yönelik talebin tamamen ortadan kalkması değil, beklenenden daha yavaş büyümesi. Veri merkezleri büyük ölçüde borçla finanse edilirken, faiz ödemeleri tesislerin faaliyete geçip geçmediğinden bağımsız olarak devam ediyor.

Buna karşılık şirketlerin gelir elde edebilmesi için veri merkezlerinin tamamlanması, işlemcilerin kullanıma açılması ve müşterilerin sözleşmelerindeki yükümlülükleri yerine getirmesi gerekiyor. Yapay zekâ teknolojilerine yönelik yatırımların hız kesmesi veya müşteri şirketlerin finansman sıkıntısı yaşaması, bu zincirin farklı halkalarında sorun yaratabilir.

CoreWeave örneği, yapay zekâ yarışında asıl sorunun yalnızca kimin daha güçlü teknoloji geliştireceği olmadığını gösteriyor. Bir diğer önemli soru da bu teknolojiyi çalıştıracak dev altyapının borçlarını kimin ve nasıl ödeyeceği.

Emeklilik fonları da riskin içinde

Yapay zekâ veri merkezlerinin finansmanında yalnızca teknoloji şirketleri ve bankalar yer almıyor.

CoreWeave'in borçlanma araçlarına yatırım yapan kuruluşlar arasında büyük varlık yönetim şirketleri, sigorta kuruluşları ve emeklilik fonları da bulunuyor.

Reuters'ın derlediği verilere göre Blackstone, BlackRock, Morgan Stanley, JPMorgan ve Goldman Sachs gibi finans kuruluşları, CoreWeave'in farklı kredi ve borçlanma işlemlerinde rol aldı.

Bu durum, yapay zekâ altyapısında yaşanabilecek finansal sorunların etkisinin teknoloji sektörünün ötesine geçebileceğine işaret ediyor.

Özellikle veri merkezlerinin beklenen gelirleri yaratamaması, işlemcilerin değer kaybetmesi veya borçların yeniden finansmanının zorlaşması halinde kredi veren kuruluşların da zarar görmesi ihtimali bulunuyor.

2026'da 39 milyar dolara kadar yatırım planı

Finansal risklere rağmen CoreWeave büyüme planlarından vazgeçmiş değil.

Şirket, 2026 yılı için sermaye harcaması beklentisini 37 milyar ila 39 milyar dolar aralığında açıkladı.

Yıl sonu gelir hedefi ise 13 milyar ila 13,3 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Bu tablo, yapay zekâ sektöründeki temel ikilemi ortaya koyuyor: Şirketler gelecekte oluşması beklenen büyük talebi karşılamak için bugünden milyarlarca dolarlık yatırım yapmak zorunda. Ancak bu yatırımların ekonomik karşılığının ne kadar sürede alınacağı henüz kesin değil.