Yapay zekâ şirketlerinin hisselerinde yaşanan sert değer kayıpları, teknoloji sektöründe bir balonun patlamak üzere olduğu endişelerini artırdı. Ancak Financial Times'ın analizine göre satışların belirli şirketlerde yoğunlaşması ve borsanın geneline yayılmaması, piyasalar açısından olumlu bir gelişme olabilir. Yatırımcılar yapay zekâdan tamamen uzaklaşmak yerine yüksek riskli şirketlerle güçlü bilançoya sahip olanları birbirinden ayırmaya başlıyor.

Küresel borsalarda son haftalarda yaşanan dalgalanma, yapay zekâ yatırımlarının geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Özellikle çip üreticileri ve veri merkezi şirketlerinde görülen sert düşüşler, son yıllarda teknoloji hisselerini rekor seviyelere taşıyan yükselişin sürdürülebilirliğine yönelik soru işaretlerini artırdı.

Ancak İngiliz ekonomi gazetesi Financial Times (FT), 16 Kasım tarihli analizinde piyasalardaki son gelişmelere farklı bir açıdan yaklaştı. Gazeteye göre yapay zekâ hisselerindeki gerileme, korkulduğu gibi kontrolsüz bir çöküşe dönüşmek yerine, piyasanın aşırı değerlemelerden arındığı daha sağlıklı bir düzeltme sürecine işaret ediyor olabilir.

Yapay zekâ hisseleri düşüyor ama borsanın tamamı etkilenmiyor

Financial Times'ın dikkat çektiği en önemli gösterge, teknoloji hisselerindeki kayıpların genel borsa endekslerine sınırlı yansıması.

Gazetenin analizine göre, 29 Ekim'den bu yana ABD'nin geniş kapsamlı S&P 500 endeksindeki düşüş yüzde 2'nin altında kaldı. Üstelik endekste yer alan 500 şirketin yaklaşık 300'ünün hissesi aynı dönemde değer kazandı.

Bu tablo, satış baskısının tüm hisse senetlerine yayılmadığını gösteriyor.

Özellikle yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımlarla bağlantılı çip üreticileri ve veri merkezi şirketleri sert kayıplar yaşarken, finans, sağlık ve perakende gibi sektörlerdeki bazı büyük şirketlerin hisseleri yükseldi.

Visa, Mastercard, Johnson & Johnson ve Home Depot gibi şirketlerde görülen yükselişler, yatırımcıların borsadan tamamen çıkmak yerine portföylerini yeniden düzenlediğine işaret ediyor.

Teknoloji devleri arasında ayrışma başladı

Piyasalardaki bir diğer dikkat çekici gelişme ise teknoloji şirketlerinin artık birlikte hareket etmemesi.

Son dönemde Nvidia ve yarı iletken üreticilerinin hisselerinde sert düşüşler yaşanırken Amazon, Alphabet ve Meta gibi büyük teknoloji şirketleri aynı ölçüde satış baskısıyla karşılaşmadı.

Financial Times'a göre bu ayrışma, yatırımcıların yapay zekâ sektörünü tek bir yatırım alanı olarak değerlendirmekten uzaklaştığını gösteriyor.

Yatırımcılar artık şirketlerin yalnızca yapay zekâ alanında faaliyet göstermesine değil, bu faaliyetlerin ne kadar gelir ürettiğine, yatırımların nasıl finanse edildiğine ve bilançolar üzerindeki etkilerine de odaklanıyor.

Bu nedenle yapay zekâ teknolojisine yönelik uzun vadeli beklentiler güçlü kalırken, bu alandaki her şirketin aynı ölçüde kazanç sağlayacağı düşüncesi zayıflıyor.

Nvidia'daki düşüş endişeleri artırdı

Yapay zekâ hisselerindeki satışların merkezinde, sektörün en önemli şirketlerinden Nvidia bulunuyor.

Şirketin hisseleri ekim ayındaki zirvesinden bu yana yaklaşık yüzde 32 değer kaybetti. Yönetimindeki belirsizlikler ve yapay zekâ yatırımlarının geleceğine ilişkin endişeler, satış baskısını artırdı.

Nvidia'nın yanı sıra AMD, Intel ve Arm gibi yarı iletken şirketlerinde de değer kayıpları yaşandı. ABD'deki büyük çip üreticilerini izleyen Philadelphia Semiconductor endeksi, ekim başından bu yana yüzde 20'nin üzerinde geriledi.

Buna karşılık yapay zekâ altyapısına yönelik talebin tamamen ortadan kalktığına ilişkin bir işaret bulunmuyor. Bulut bilişim şirketi CoreWeave'in son finansal sonuçları da bilgi işlem kapasitesine yönelik talebin devam ettiğini gösterdi.

Bu durum, piyasalardaki düşüşün yalnızca yapay zekâya yönelik talep beklentilerinden değil, şirketlerin değerlemeleri ve yatırımların finansmanına ilişkin kaygılardan da kaynaklandığını ortaya koyuyor.

Asıl soru: Dev yatırımlar ne zaman kazanca dönüşecek?

Yapay zekâ sektörüne ilişkin tartışmaların merkezinde, teknoloji şirketlerinin veri merkezleri, çipler ve enerji altyapısı için yaptığı büyük yatırımlar bulunuyor.

Şirketler önümüzdeki yıllarda yapay zekâ kapasitesini artırmak amacıyla yüz milyarlarca dolarlık harcama planlıyor. Ancak yatırımcılar, bu harcamaların ne kadar sürede gelir ve kâra dönüşeceği konusunda daha somut sonuçlar görmek istiyor.

Özellikle yükselen finansman maliyetleri, yüksek borçlulukla büyüyen şirketler üzerindeki baskıyı artırıyor.

Bu nedenle piyasalar, güçlü nakit akışına sahip büyük teknoloji gruplarıyla yapay zekâ altyapısındaki büyümeye daha fazla bağımlı olan şirketler arasında ayrım yapmaya başladı.

Sağlıklı düzeltme mi, daha büyük bir krizin başlangıcı mı?

Piyasalardaki son hareketlere ilişkin görüşler ise farklılaşıyor.

Financial Times'ın analizinde, yüksek riskli yapay zekâ yatırımlarından kontrollü biçimde çıkılmasının daha büyük bir piyasa paniği olasılığını azaltabileceği savunuluyor.

Benzer şekilde bazı yatırım kuruluşları, son düşüşleri yapay zekâ teknolojisine yönelik talebin ortadan kalkması olarak değil, daha önce aşırı yükselen hisse fiyatlarının yeniden değerlendirilmesi olarak görüyor.

Buna karşılık daha temkinli analistler, teknoloji şirketlerinin borsalardaki yüksek ağırlığı nedeniyle yapay zekâ hisselerinde yaşanabilecek daha derin bir düşüşün genel piyasaları da olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.

Dolayısıyla yapay zekâ sektöründe bir balon oluşup oluşmadığı ve mevcut satışların bu balonun sonunu getirip getirmeyeceği henüz kesinlik kazanmış değil.

Ancak son gelişmeler, Wall Street'te yeni bir dönemin başladığına işaret ediyor: Yapay zekâya yatırım yapmak tek başına yeterli görülmüyor; şirketlerin bu yatırımları sürdürülebilir kazanca dönüştürebilmesi giderek daha fazla önem kazanıyor.