Yapay zekâ asistanlarının tüketiciler adına alışveriş yapıp kredi kartlarıyla ödeme gerçekleştirmeye başlaması, bankacılık sektöründe yeni bir tartışma başlattı. ABD'li finans devi JPMorgan Chase bu işlemlere sınırlama getirirken, Bank of America, Citigroup ve Capital One gibi bankaların kartları yapay zekâ aracılığıyla yapılan alışverişlerde kullanılabiliyor. Ödeme teknolojileri şirketi Stripe ise kullanıcıların kart bilgilerini paylaşmadan alışveriş yapmasını sağlayan yeni sistemler geliştiriyor.

Yapay zekâ teknolojileri, ürün araştıran ve fiyat karşılaştıran dijital asistanlar olmaktan çıkarak doğrudan alışveriş yapan sistemlere dönüşüyor. Kullanıcıların verdiği talimatlarla ürün seçebilen, sipariş oluşturabilen ve ödeme gerçekleştirebilen yapay zekâ asistanları, küresel bankacılık ve perakende sektöründe yeni bir rekabet alanı yaratıyor.

The Wall Street Journal'ın haberine göre Meta'nın Muse ve Instinct gibi yapay zekâ asistanlarının tüketiciler adına alışveriş yapabilmesi, bankaları ve ödeme şirketlerini harekete geçirdi.

Henüz sınırlı sayıda işlem gerçekleştiriliyor. Ancak sektör yöneticileri, yapay zekâ tarafından yapılan ödemelerin önümüzdeki dönemde hızla artmasını bekliyor.

JPMorgan engelliyor, diğer bankalar izin veriyor

Yeni sistemler karşısında ABD'nin büyük bankaları farklı yaklaşımlar benimsiyor.

Kredi kartı işlemlerinde ülkenin en büyük kuruluşlarından JPMorgan Chase, müşterilerin kart bilgilerini yapay zekâ asistanlarına vererek alışveriş yapmasını engellemeye başladı.

Buna karşılık Bank of America, Capital One ve Citigroup tarafından verilen kredi kartları, müşterilerin yetkilendirmesi halinde yapay zekâ asistanları tarafından kullanılabiliyor.

Bankaların temel endişeleri arasında yetkisiz harcamalar, dolandırıcılık, kişisel verilerin korunması ve hatalı işlemlerde sorumluluğun kime ait olacağı bulunuyor.

Bazı banka yöneticileri ise yapay zekâ işlemlerini tamamen engellemenin teknik açıdan giderek zorlaşacağını düşünüyor.

Kart numarasını görmeden ödeme yapıyor

Ödeme teknolojileri şirketi Stripe, yapay zekâ destekli alışverişlerde önemli bir rol üstlenmeye hazırlanıyor.

Şirketin 300 milyondan fazla kullanıcısı bulunan Link dijital cüzdanı, yapay zekâ asistanlarının tüketiciler adına ödeme yapmasını sağlayan çözümler sunuyor.

Sistemlerden birinde, gerçek kredi kartı numarası yerine güvenli dijital ödeme belirteçleri kullanılıyor. Visa ve Mastercard tarafından desteklenen bu teknoloji sayesinde yapay zekâ asistanı, kullanıcının kart bilgilerini doğrudan görmeden ödeme başlatabiliyor.

İşlem sırasında kullanıcının hangi ürünü almak istediği, belirlediği harcama sınırı ve yapay zekâ asistanının yetkilendirilip yetkilendirilmediği gibi bilgiler de dikkate alınabiliyor.

Stripe ayrıca belirli işlemler için tek kullanımlık sanal kartlardan yararlanıyor. Bu yöntemde alışveriş tutarı kadar oluşturulan geçici kartla ödeme yapılıyor, ardından tutar tüketicinin gerçek kartına yansıtılıyor.

Yapay zekânın alışverişi daha pahalıya gelebilir

Ancak yeni ödeme yöntemleri perakendeciler açısından ek maliyetler doğurabiliyor.

Wall Street Journal'a konuşan sektör kaynaklarına göre bazı satıcılar, yapay zekâ alışverişlerinde kullanılan tek kullanımlık sanal kartların daha yüksek işlem ücretlerine neden olmasından şikâyetçi.

Bunun nedeni, söz konusu sanal kartların bazı durumlarda bireysel kredi kartı yerine ticari kart olarak sınıflandırılması.

Ayrıca yapay zekâ tarafından yapılan alışverişlerde ürün iadelerinin daha karmaşık hale geldiği belirtiliyor.

Sektör yöneticileri, yapay zekâ asistanlarının sahte internet sitelerinden alışveriş yapması veya yanlış ürün sipariş etmesi nedeniyle dolandırıcılık ve iade risklerinin artabileceği uyarısında bulunuyor.

Amazon ve United Airlines kapıyı kapattı

Yapay zekâ destekli alışverişe yalnızca bankalar değil, büyük perakende ve hizmet şirketleri de farklı tepkiler veriyor.

Amazon, Meta'nın Muse adlı yapay zekâ asistanının platform üzerinden alışveriş yapmasını engelledi.

United Airlines da kişisel yapay zekâ asistanlarının sistemlerine erişerek uçak bileti rezervasyonu yapmasını önleyeceğini açıkladı.

Walmart ise farklı bir yaklaşım benimseyerek tüketicilerin yetkilendirdiği yapay zekâ asistanları aracılığıyla alışveriş yapmasına izin veriyor.

Şirket, müşterilerin doğrudan gerçekleştirdiği işlemlerle yapay zekâ tarafından yapılan alışverişleri birbirinden ayırmayı hedefliyor.

Perakendecilerin bir diğer endişesi de müşterilerle doğrudan temasın azalması. Alışverişlerin yapay zekâ asistanları üzerinden gerçekleşmesi, şirketlerin tüketici davranışlarını analiz etmesini ve kişiselleştirilmiş ürün önerileri sunmasını zorlaştırabilir.

Yanlış alışverişten kim sorumlu olacak?

Yapay zekâ aracılığıyla yapılan ödemelerde en önemli tartışmalardan biri de hukuki sorumluluk.

Bir yapay zekâ asistanının yanlış ürün satın alması, belirlenen bütçeyi aşması veya dolandırıcı bir satıcıya ödeme yapması durumunda zararın kim tarafından karşılanacağı henüz tüm yönleriyle netleşmiş değil.

Bazı bankalar, müşterinin yapay zekâ asistanına alışveriş yetkisi vermesini, kredi kartını başka bir kişiye kullanması için teslim etmesine benzer şekilde değerlendirmeyi planlıyor.

Bu yaklaşım, tüketicinin önceden onay verdiği işlemlerde bankanın sorumluluğunun sınırlanması anlamına gelebilir. Ancak işlemin niteliği ve geçerli tüketici koruma kuralları belirleyici olmaya devam edecek.

ABD'de düzenleyici kurumlar da gelişmeleri izliyor. ABD Hazine Bakanlığı bankalardan yapay zekâ ve ödeme sistemlerine ilişkin risk yönetimi uygulamaları hakkında bilgi isterken, Para Birimi Denetleme Ofisi (OCC) otonom ödeme asistanlarını yüksek riskli yapay zekâ uygulamaları arasında değerlendiriyor.

Alışverişin geleceğinde yeni rekabet

Yapay zekâ asistanlarının ödeme sistemlerine girmesi, bankalar, kart kuruluşları, teknoloji şirketleri ve perakendeciler arasında yeni bir güç mücadelesi başlatmış durumda.

Bir tarafta tüketicilerin kart bilgilerini ve finansal güvenliğini korumaya odaklanan bankalar, diğer tarafta alışveriş sürecini mümkün olduğunca otomatik hale getirmeye çalışan teknoloji şirketleri bulunuyor.

Yeni sistemlerin yaygınlaşması halinde tüketicilerin ürün seçimi, fiyat karşılaştırması ve ödeme işlemlerini tek tek gerçekleştirmesi yerine, belirledikleri bütçe ve tercihler doğrultusunda bu görevleri yapay zekâ asistanlarına devretmesi mümkün olacak.

Ancak bu dönüşümün hızı, bankaların güvenlik endişelerinin giderilmesine, tüketici haklarının korunmasına ve perakendecilerin yeni ödeme yöntemlerini kabul etmesine bağlı olacak.