Avustralya'nın en büyük havayolu şirketi Qantas, yapay zekâ teknolojilerinin kullanımını artırmak ve operasyonlarını yeniden yapılandırmak amacıyla 850 kişiyi işten çıkaracağını açıkladı. Finans, insan kaynakları, satın alma ve pazarlama gibi alanları kapsayan karar doğrultusunda bazı işler, danışmanlık şirketi Accenture'ın ağırlıklı olarak Hindistan'daki ekiplerine devredilecek. İşten çıkarmaların 2027 yılının ortalarında başlaması beklenirken, karar yapay zekânın istihdam üzerindeki etkilerine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Yapay zekâ teknolojilerinin iş dünyasında yaygınlaşması, büyük şirketlerin istihdam politikalarını değiştirmeye devam ediyor. Avustralya'nın ulusal havayolu şirketi Qantas, kurumsal operasyonlarının bir bölümünü dış kaynak kullanımına açacağını ve bu kapsamda yaklaşık 850 kişinin işine son vereceğini duyurdu.

Reuters'ın 10 Kasım tarihli haberine göre şirket, küresel danışmanlık ve teknoloji hizmetleri kuruluşu Accenture ile kapsamlı bir iş birliği anlaşması imzaladı. Anlaşma kapsamında Qantas'ın mevcut bilgi teknolojileri altyapısının modernize edilmesi, kurumsal süreçlerinin sadeleştirilmesi ve yapay zekâ uygulamalarının daha geniş ölçekte kullanılması hedefleniyor.

Karar, şirketin Avustralya'da yaklaşık 28 bin kişiden oluşan iş gücünün yüzde 3'ünü etkileyecek.

İşlerin önemli bölümü Hindistan'a taşınacak

Yeniden yapılanmanın ilk aşamasında finans, satın alma, insan kaynakları ve pazarlama birimlerinde çalışan personelin etkilenmesi bekleniyor.

Qantas'ın mevcut çalışanları tarafından yürütülen bazı görevler Accenture'a devredilecek. Bu faaliyetlerin büyük bölümünün Hindistan'daki ekipler tarafından gerçekleştirilmesi, bir kısmının ise Avustralya'da sürdürülmesi planlanıyor.

İşten çıkarmalar önümüzdeki birkaç yıla yayılacak. İlk personel azaltımının 2027 yılının ortalarında başlaması öngörülüyor.

Şirket, etkilenecek çalışanları mümkün olduğu ölçüde grup bünyesindeki farklı pozisyonlara yerleştirmeye çalışacağını bildirdi.

"Değişimin hızı daha önce görülmedi"

Qantas CEO'su Vanessa Hudson, çalışanlara gönderdiği mesajda, yapay zekânın havacılık sektörü üzerindeki etkisinin giderek arttığını belirtti.

Teknolojik dönüşümün yalnızca havayolu şirketlerini değil, küresel ölçekte bütün sektörleri etkilediğine dikkat çeken Hudson, şirketlerin mevcut iş yapış biçimlerini yeniden değerlendirmek zorunda kaldığını ifade etti.

Hudson, yapay zekâ ve veri teknolojileri alanında ihtiyaç duydukları uzmanlığı, dönüşümün gerektirdiği hızda kendi bünyelerinde istihdam etmelerinin mümkün olmadığını belirterek Accenture ortaklığının bu açığı kapatacağını vurguladı.

Qantas yönetimi, alınan kararın çalışanların performansından kaynaklanmadığını, şirketin teknolojik altyapısını ve organizasyon yapısını geleceğe hazırlamayı amaçladığını bildirdi.

Binlerce eski teknoloji sistemi yenilenecek

Qantas'ın yeniden yapılanma kararının arkasında, uzun yıllardır kullanılan teknoloji altyapısının yenilenmesi ihtiyacı da bulunuyor.

Şirketin açıklamasına göre Qantas bünyesinde farklı dönemlerde geliştirilen ve birbiriyle tam uyumlu çalışmayan 1.000'in üzerinde eski yazılım uygulaması bulunuyor.

Accenture ile yapılan anlaşma kapsamında bu sistemlerin modernize edilmesi, veri altyapısının bütünleştirilmesi ve kurumsal süreçlerin otomasyonla desteklenmesi hedefleniyor.

Yapay zekâ uygulamalarının özellikle veri analizi, kurumsal operasyonlar ve tekrarlanan idari işlemlerde daha etkin kullanılması planlanıyor.

Sendikalardan sert tepki

Qantas'ın kararı Avustralya'daki sendikaların tepkisini çekti.

Avustralya Hizmetler Sendikası (ASU), şirketin daha önce Accenture ile yapılacak anlaşmanın istihdamın yurt dışına taşınmasına yol açmayacağı yönünde güvence verdiğini savundu.

ASU Genel Sekreter Yardımcısı Scott Cowen, teknolojik dönüşümün maliyetinin çalışanlara yüklenmemesi gerektiğini belirterek Qantas yönetiminden açıklama istedi.

Sendika, yüzlerce çalışanın yaptığı işin başka ülkelerdeki ekiplere devredilmesinin kabul edilemez olduğunu bildirdi.

Qantas ise sendikanın iddialarını reddetti. Şirket sözcüsü, bazı pozisyonların yurt dışına taşınmayacağı yönünde herhangi bir güvence verilmediğini, son aylarda Accenture'ın Hindistan ve Avustralya'daki ekiplerine görev devri ihtimalinin sendika temsilcileriyle görüşüldüğünü açıkladı.

Kârlılık baskısı da artıyor

Qantas'ın teknoloji yatırımlarını hızlandırma kararı, havacılık sektöründe maliyet baskılarının arttığı bir döneme denk geldi.

Şirketin haziran ayında sona eren mali yıldaki net kârı yüzde 20 gerilerken, özellikle Orta Doğu'daki gelişmelerin etkisiyle yükselen yakıt maliyetleri havayolu şirketlerinin kârlılığını olumsuz etkiliyor.

Qantas, bir taraftan tarihinin en büyük filo yenileme programlarından birini yürütürken diğer taraftan operasyonel verimliliğini artırmaya çalışıyor.

Şirketin Accenture ile yaptığı anlaşmanın finansal büyüklüğü açıklanmadı.

Avustralya'da işlerin yurt dışına taşınması yaygınlaşıyor

Qantas, son dönemde operasyonlarının bir bölümünü daha düşük maliyetli ülkelere taşımaya yönelen Avustralyalı büyük şirketler arasına katıldı.

Reuters'ın haberine göre Woolworths, Officeworks, Telstra ve National Australia Bank da bu yıl benzer kararlar açıkladı.

Büyük şirketlerin özellikle idari ve destek hizmetlerini dış kaynak kullanımına açması, yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte yeni bir boyut kazanıyor.

Qantas'ın 850 kişilik işten çıkarma kararı, teknolojik dönüşümün şirketler açısından verimlilik ve maliyet avantajı yaratırken çalışanlar açısından istihdam güvencesine ilişkin yeni riskler doğurduğunu ortaya koyuyor.