ABD'nin önde gelen şirketlerinden Boeing ve PepsiCo, aynı gün işten çıkarma planlarını duyurdu. Uçak üreticisi Boeing, ticari uçak bölümündeki çalışan sayısını yüzde 5 azaltma kararı alırken, gıda ve içecek devi PepsiCo'nun Kuzey Amerika operasyonlarında yaklaşık 1.000 kişiyi işten çıkaracağı bildirildi. İki şirketin kararlarının arkasında farklı nedenler bulunsa da üretim sorunları, zayıflayan talep ve maliyet baskıları Amerikan şirketlerinin istihdam politikalarını yeniden şekillendiriyor.

ABD ekonomisinin iki farklı sektöründe faaliyet gösteren dev şirketlerden peş peşe işten çıkarma haberleri geldi. Havacılık devi Boeing ile dünyanın en büyük gıda ve içecek üreticilerinden PepsiCo, operasyonlarını yeniden yapılandırmak ve maliyetlerini kontrol altına almak amacıyla çalışan sayılarını azaltmaya hazırlanıyor.

Boeing, ticari uçak üretimindeki hedeflerini aşağı yönlü revize etmesinin ardından iş gücünün yüzde 5'ini azaltma kararı aldı. PepsiCo ise Kuzey Amerika'daki yiyecek ve içecek operasyonlarında yaklaşık 1.000 pozisyonu kaldırmayı planlıyor.

Boeing'de yaklaşık 2 bin 500 kişilik kesinti gündemde

Boeing'in ticari uçak biriminin yöneticisi Stephanie Pope, çalışanlara gönderdiği şirket içi mesajda, üretim artışının beklenenden yavaş gerçekleşmesi nedeniyle iş gücünde azaltıma gidileceğini bildirdi.

Şirketin ticari uçak bölümünde 2025 yılı sonu itibarıyla 50 bin 494 kişi çalışıyordu. Açıklanan yüzde 5'lik kesintinin bu istihdam düzeyi üzerinden hesaplanması halinde yaklaşık 2 bin 525 kişinin etkilenmesi bekleniyor.

İşten çıkarmaların bir bölümünün çalışanların doğal yollarla şirketten ayrılması, bir bölümünün ise doğrudan işten çıkarma yoluyla gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Etkilenecek personele yönelik bildirimlerin en erken aralık ayında yapılacağı belirtildi.

Pope, üretim kapasitesinin artırılmasına yönelik planların yeniden düzenlendiğini, fabrikaların ve tedarikçilerin istikrarlı üretim seviyelerine ulaşabilmesi için daha fazla zamana ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

Boeing üretim hedeflerini tutturamıyor

Boeing'in işten çıkarma kararının arkasında, son yıllarda yaşadığı üretim ve kalite sorunlarının etkisi bulunuyor.

Şirket, özellikle en fazla gelir sağlayan uçak modellerinden 737'nin üretimini artırmakta güçlük çekiyor. Boeing CEO'su Kelly Ortberg, daha önce yaptığı açıklamada şirketin 2026 yılına ilişkin 737 üretim ve teslimat hedeflerine ulaşamayacağını kabul etmişti.

Boeing, aylık 47 adet 737 üretim kapasitesine 2026 yazında ulaşmayı hedeflerken, bu hedefi 2027 yılının başına erteledi.

Şirketin geniş gövdeli 787 uçaklarının aylık üretimini 8'den 10'a çıkarma çabaları da beklenenden yavaş ilerliyor. Bunun yanında 767 ve 777 programlarında da çeşitli aksaklıklar yaşanıyor.

Üretim hedeflerindeki gecikmeler, Boeing'in mali toparlanma planını da etkiliyor. Şirketin yıllık 10 milyar dolar serbest nakit akışı yaratma hedefine ulaşmasının 2029 yılına sarkması bekleniyor.

PepsiCo yaklaşık 1.000 çalışanıyla yollarını ayıracak

Boeing'in ardından bir başka işten çıkarma haberi de gıda ve içecek devi PepsiCo'dan geldi.

Reuters'ın The Wall Street Journal'a dayandırdığı habere göre PepsiCo, Kuzey Amerika'daki yiyecek ve içecek operasyonlarında yaklaşık 1.000 kişiyi işten çıkarmaya hazırlanıyor.

Şirketin Kuzey Amerika operasyonlarının başındaki Ram Krishnan, çalışanlara gönderdiği mesajda, organizasyon yapısının sadeleştirilmesi ve ekipler arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi amacıyla değişikliklere gidileceğini bildirdi.

Yeni yapılanmanın şirketin daha hızlı karar almasını, operasyonlarını daha verimli yürütmesini ve büyüme fırsatlarına daha fazla kaynak ayırmasını sağlaması hedefleniyor.

PepsiCo'da talep ve kârlılık baskısı

PepsiCo'nun işten çıkarma kararı, şirketin özellikle Kuzey Amerika pazarında karşılaştığı zorlukların ardından geldi.

Gıda ve içecek devi, ekim ayında açıkladığı üçüncü çeyrek sonuçlarında Kuzey Amerika'daki büyüme ve kâr marjı toparlanmasının beklenenden uzun sürdüğünü bildirmişti.

Yüksek girdi maliyetleri ve enflasyonun tüketici harcamaları üzerindeki baskısı, şirketin performansını olumsuz etkileyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

PepsiCo ayrıca, kilo verme ilaçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte tüketicilerin şekerli içeceklere ve paketli atıştırmalıklara yönelik alışkanlıklarının değişmesi ihtimalini de yakından izliyor.

Şirket, bu koşullar altında maliyetlerini düşürmeye ve operasyonel verimliliği artırmaya yönelik adımlarını hızlandırıyor.

PepsiCo üzerinde yatırımcılardan gelen baskı da artmış durumda. Şirkette yaklaşık 4 milyar dolarlık pay alan aktivist yatırım fonu Elliott Investment Management, büyümenin hızlandırılması ve kârlılığın iyileştirilmesi yönünde değişiklikler yapılmasını istiyor.

ABD'nin dev şirketlerinde maliyet baskısı

Boeing ve PepsiCo'nun aynı gün gündeme gelen kararları, Amerikan şirketlerinin farklı sektörlerde karşı karşıya kaldığı ekonomik baskıları ortaya koyuyor.

Boeing'de işten çıkarmaların temel nedeni üretim kapasitesinin planlanan hızda artırılamaması olurken, PepsiCo'da zayıf tüketici talebi ve kârlılığı iyileştirme ihtiyacı öne çıkıyor.

İki şirkette açıklanan planların toplamda yaklaşık 3 bin 500 pozisyonu etkileyebileceği hesaplanıyor. Ancak Boeing'deki azalmanın bir bölümü doğal personel ayrılışları yoluyla gerçekleşeceği için bu rakamın tamamının doğrudan işten çıkarma anlamına gelmediği belirtiliyor.