Japonya Merkez Bankası (BoJ), 18 Eylül'deki para politikası toplantısında gecelik teminatsız çağrı faizi hedefini yüzde 1'den yüzde 1,25'e çıkardı. Karar 7'ye karşı 2 oyla alındı ve 24 Eylül'de yürürlüğe girdi. Böylece politika faizi 1995'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Banka, ek mevduat imkânına uygulanan faizi de yüzde 1,25'e, temel kredi faizini ise yüzde 1,5'e yükseltti.
Bir önceki artış haziranda yapılmıştı; bu, bankanın Mart 2024'te başlattığı normalleşme sürecindeki en kısa aralık oldu. Kurul üyelerinden Toichiro Asada, taze gıda hariç TÜFE artışının son dönemde yüzde 2'nin altında kaldığını belirterek faizin sabit tutulmasını savundu. Ayano Sato ise ekonomik ve fiyat gelişmelerinin belirgin şekilde hızlanmadığı gerekçesiyle artışa karşı çıktı.
BoJ açıklamasında Orta Doğu'daki durumun ekonomide kısmen zayıflığa yol açtığını, ancak hükümet önlemleri ve küresel yapay zekâ talebinin büyümeyi desteklediğini belirtti. Yüksek petrol fiyatları, yenin değer kaybı ve yapay zekâ talebi nedeniyle üretici fiyatlarının yüksek seyrettiği, taze gıda hariç TÜFE'nin yüzde 1,5-2 aralığında yükseldiği ifade edildi. Banka, orta ve uzun vadeli enflasyon beklentilerinin arttığını ve çekirdek enflasyonun yüzde 2 hedefinin üzerine çıkma riski bulunduğunu vurgulayarak faiz artırmayı sürdüreceğini açıkladı.
Türkiye’yi nasıl etkiliyor?
Japonya'daki faiz artışları, düşük faizli yenle borçlanıp yüksek getirili varlıklara yatırım yapılan taşıma işlemlerinin maliyetini yükseltiyor. Bu tür işlemlerin çözülmesi geçmişte gelişmekte olan piyasalarda ani dalgalanmalara yol açtığından, Türk varlıklarındaki yabancı pozisyonları açısından izlenen bir risk başlığı.
Yatırımcı açısından ne ifade ediyor?
BoJ'un artışlara devam sinyali, küresel tahvil getirilerini yukarı yönlü destekleyen etkenlerden biri. Yen ve Japon devlet tahvili getirilerindeki hareketler, küresel risk iştahının yönünü belirleyen göstergeler arasında izlenecek.
İş dünyasına etkisi ne?
Japonya ile ticaret yapan ya da yen cinsinden finansman kullanan şirketler için fonlama maliyetleri artıyor. Banka, iklim değişikliğine yönelik fon sağlama operasyonunda kredi faizini değişken hale getirdi ve kredi tutarlarına üst sınır koydu.
