İngiltere'de son 10 yılda 300'den fazla şirket yabancı yatırımcılar tarafından satın alındı. El değiştiren şirketlerin bugünkü fiyatlarla toplam değeri 500 milyar sterlini aşarken, yalnızca 2026 yılında açıklanan yabancı satın alma işlemlerinin büyüklüğü 73 milyar sterline ulaştı. İngiliz şirketlerinin ABD'deki benzerlerine göre daha düşük değerlemelerle işlem görmesi, ülkeyi uluslararası yatırımcılar için cazip bir satın alma pazarına dönüştürüyor.
İngiltere, dünyanın önde gelen finans merkezlerinden birine sahip olmasına rağmen yerli şirketlerini yabancı yatırımcılara kaptırmaya devam ediyor. Ülkede teknoloji, sanayi, finans, perakende ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren çok sayıda şirketin yabancı sermayenin kontrolüne geçmesi, İngiliz ekonomisinin geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Financial Times'ın şirket satın almalarına ilişkin 40 yıllık verileri inceleyerek hazırladığı analize göre, son 10 yılda yabancı yatırımcılar tarafından satın alınan 300'ü aşkın İngiliz şirketinin toplam değeri, enflasyona göre düzeltilmiş bugünkü fiyatlarla 500 milyar sterlini geçti.
Yabancı yatırımcıların İngiliz şirketlerine ilgisi 2026 yılında daha da hızlandı. Yılbaşından bu yana açıklanan ve şirketlerin tamamının satın alınmasını öngören işlemlerin toplam değeri, borçlar dahil 73 milyar sterline ulaştı. Bu rakam, 2018'den bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye işaret ediyor.
İngiliz şirketleri yabancılara neden ucuz geliyor?
Satın alma dalgasının arkasındaki temel nedenlerden biri, Londra Borsası'nda işlem gören şirketlerin ABD'deki benzerlerine kıyasla daha düşük piyasa değerlemelerine sahip olması.
Özellikle Amerikan yatırım fonları ve uluslararası özel sermaye şirketleri, İngiltere'deki köklü işletmeleri görece uygun fiyatlarla satın alma fırsatı görüyor. Güçlü markalara, gelişmiş üretim altyapısına ve uluslararası müşteri ağına sahip şirketler, bu nedenle yabancı yatırımcıların hedefi haline geliyor.
Reuters'ın LSEG verilerine dayandırdığı araştırma da eğilimin boyutunu ortaya koyuyor. Temmuz 2026 itibarıyla İngiliz şirketlerine yönelik birleşme ve satın alma tekliflerinin toplam değeri 231 milyar doları aşarken, bunun 197 milyar dolardan fazlasını yabancı yatırımcıların teklifleri oluşturdu. Yabancı alıcıların toplam işlemler içindeki payı değer bazında yüzde 86'ya ulaştı.
Arm'dan Cadbury'ye uzanan satış dalgası
İngiltere'nin önemli şirketlerinin yabancıların kontrolüne geçmesi yeni bir gelişme değil. Ülkenin köklü çikolata üreticisi Cadbury, 2010 yılında Amerikan Kraft tarafından satın alındı.
İngiliz yarı iletken tasarım şirketi Arm ise 2016 yılında Japon teknoloji grubu SoftBank'a 24,3 milyar sterline satıldı. Yapay zekâ alanında faaliyet gösteren DeepMind'ın 2014 yılında Google tarafından yaklaşık 400 milyon sterline satın alınması da İngiltere'nin teknoloji şirketlerini büyüme aşamasında yabancı sermayeye devretmesine ilişkin tartışmalarda sıkça gündeme geliyor.
Son dönemde ise satın alma işlemleri farklı sektörlere yayıldı. İsveç merkezli yatırım şirketi EQT'nin Intertek'i satın alma anlaşması, Amerikan yatırım grubu Apollo'nun easyJet'e yönelik teklifi ve Prologis'in Segro için açıkladığı anlaşma, 2026'nın dikkat çeken işlemleri arasında yer aldı.
Emeklilik fonlarının yerli şirketlere yatırımı yüzde 3'e geriledi
İngiliz şirketlerinin yabancı satın almalara karşı daha savunmasız hale gelmesinde yerli kurumsal yatırımcıların payının azalması da etkili oluyor.
Financial Times'ın analizinde, İngiltere'deki emeklilik fonlarının toplam varlıklarının yalnızca yaklaşık yüzde 3'ünü Londra Borsası'nda işlem gören şirketlere yatırdığına dikkat çekildi.
Geçmişte İngiliz şirketlerinin önemli hissedarları arasında yer alan emeklilik fonlarının yerli hisse senetlerinden uzaklaşması, şirketlerin uzun vadeli büyümelerini finanse edecek yerli sermaye tabanını zayıflatıyor.
Bu durum, yabancı yatırımcıların sunduğu yüksek satın alma tekliflerinin şirket yönetimleri ve hissedarlar tarafından kabul edilmesini kolaylaştırabiliyor.
Şirketler satılırken Londra finans merkezi kazanmaya devam ediyor
Yabancı satın almaların artması İngiltere açısından çelişkili bir tablo ortaya çıkarıyor. Bir yandan Londra Borsası'ndaki şirket sayısı azalırken diğer yandan satın alma işlemlerine aracılık eden yatırım bankaları, hukuk şirketleri ve finans danışmanları önemli gelirler elde ediyor.
Yabancı sermayenin ülkeye girişi yeni yatırım ve büyüme fırsatları yaratabiliyor. Ancak şirketlerin kontrolünün yurt dışına geçmesi, gelecekteki kârların, yatırım kararlarının ve bazı ekonomik kazanımların da yabancı yatırımcıların eline geçmesi anlamına geliyor.
İngiliz iş dünyasında tartışılan temel sorun ise ülkenin başarılı şirketler yaratmasına rağmen bu şirketleri uzun vadede yerli sermayenin kontrolünde tutmakta zorlanması.
İngiltere çözümü emeklilik fonlarında arıyor
İngiliz hükümeti, yerli şirketlere yönelik uzun vadeli yatırımları artırmak amacıyla emeklilik fonlarına ilişkin yeni düzenlemeler üzerinde çalışıyor.
2028 yılından itibaren hükümete, belirli emeklilik fonlarının varlıklarının yüzde 10'una kadar olan bölümünü İngiliz şirketlerine ve özel piyasa yatırımlarına yönlendirmesini zorunlu kılma yetkisi verilmesi planlanıyor.
Ancak yabancı yatırımcıların İngiliz şirketlerine gösterdiği güçlü ilgi ve Londra Borsası'ndaki değerleme farklılıkları dikkate alındığında, satın alma dalgasının kısa vadede sona ermesi beklenmiyor.
