Finlandiyalı uydu teknolojileri şirketi ICEYE'nin İtalyan roket üreticisi Avio için yaptığı yaklaşık 2 milyar euroluk satın alma teklifi, İtalya hükümetinin temkinli yaklaşımıyla karşılaştı. İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, Avio'da yüzde 18 payı bulunan Leonardo'nun hisselerini satmadan önce dikkatli düşünmesi gerektiğini söyledi. Avrupa'nın uzay ve savunma sanayisinde daha bağımsız bir yapı oluşturmayı amaçlayan anlaşmanın gerçekleşmesi, Roma yönetiminin onayına bağlı olacak.
Avrupa'nın uzay ve savunma sanayisinde dikkat çekici bir satın alma girişimi siyasi tartışmaya dönüştü. Finlandiya merkezli uydu operatörü ICEYE'nin İtalyan roket ve uzay teknolojileri üreticisi Avio'yu satın almak için sunduğu yaklaşık 2 milyar euroluk teklif, İtalya hükümetinde ulusal güvenlik endişelerini gündeme getirdi.
ICEYE, 17 Kasım'da yaptığı açıklamada, İtalyan iştiraki Iris 2 aracılığıyla Avio'nun hisselerinin tamamını satın almak üzere nakit teklif sunduğunu duyurdu.
Teklif kapsamında Avio hisseleri için 41 euro ödenmesi öngörülüyor. Bu fiyat, şirketin teklif öncesindeki son kapanış fiyatına göre yüzde 21,3, son üç aylık hacim ağırlıklı ortalama fiyatına göre ise yüzde 34,8 prim anlamına geliyor.
Satın alma tamamlanırsa Avio'nun Milano Borsası'ndan çıkarılması hedefleniyor.
Savunma Bakanı'ndan Leonardo'ya uyarı
İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, Reuters'a yaptığı açıklamada, Avio'nun önemli hissedarlarından Leonardo'nun satış konusunda ihtiyatlı davranması gerektiğini söyledi.
İtalyan devletinin kontrolündeki savunma ve havacılık şirketi Leonardo, Avio'nun yaklaşık yüzde 18 hissesine sahip.
Crosetto, Leonardo'nun yerinde olması halinde Avio'dan çıkmadan önce dikkatlice düşüneceğini belirterek, stratejik şirketlerde İtalyan sermayesinin varlığının korunmasının önemine işaret etti.
İtalya hükümetinin bu yaklaşımı, Başbakan Giorgia Meloni yönetiminin savunma ve ileri teknoloji şirketlerini ulusal güvenliğin önemli unsurları arasında görmesinden kaynaklanıyor.
İtalya, stratejik şirketlerin yabancı yatırımcılar tarafından satın alınmasını denetlemek amacıyla Golden Power olarak bilinen özel yetkilere sahip. Hükümet, bu mekanizma kapsamında işlemleri belirli koşullara bağlayabiliyor veya engelleyebiliyor.
Dolayısıyla ICEYE'nin teklifi, Avio hissedarlarının kabulünün yanı sıra İtalyan hükümetinin onayını da gerektiriyor.

Uydu üretimi ile roket teknolojisi birleşecek
ICEYE'nin satın alma girişiminin arkasında Avrupa'da entegre bir uzay ve savunma şirketi oluşturma hedefi bulunuyor.
Şirket, radar teknolojisiyle çalışan uydu sistemleri geliştiriyor ve uydu verilerine dayalı istihbarat hizmetleri sunuyor. Avio ise Avrupa'nın uzaya erişim kapasitesinde önemli rol oynayan Vega roketlerinin üreticisi konumunda.
İki şirketin birleşmesi halinde uydu tasarımı, üretimi, fırlatma sistemleri ve uzaydan veri sağlama hizmetleri aynı yapı altında toplanabilecek.
Bu model, Avrupa'nın uydu fırlatma ve uzay tabanlı savunma teknolojilerinde dışa bağımlılığını azaltma hedefiyle de örtüşüyor.
Özellikle ABD merkezli SpaceX'in uzay taşımacılığındaki ağırlığı ve Starlink ile Starshield gibi uydu sistemlerinin stratejik önemi, Avrupa'da alternatif kapasite oluşturma çalışmalarını hızlandırıyor.
İtalya'ya 1 milyar euroluk ek yatırım sözü
ICEYE, satın alma işleminin tamamlanmasının ardından beş yıl içinde İtalya'ya 1 milyar euro daha yatırım yapmayı planlıyor.
Bu yatırımlarla Vega roketlerinin fırlatma sıklığının artırılması ve hem kamu kurumlarına hem de ticari müşterilere yönelik kapasitenin genişletilmesi hedefleniyor.
Finlandiyalı şirket ayrıca Avio markasını korumayı, mevcut çalışanları istihdam etmeyi sürdürmeyi ve şirketin Avrupa ile ABD'deki müşterilerine karşı yükümlülüklerini yerine getirmeyi taahhüt ediyor.
Avio'nun ABD'nin Virginia eyaletinde kurmayı planladığı yeni üretim tesisi de şirketin büyüme stratejisinin önemli parçalarından biri. Söz konusu tesisin 2028'in sonlarında tamamlanması bekleniyor.
Leonardo olumlu, hükümet temkinli
İtalya hükümetinin temkinli yaklaşımına karşılık Leonardo yönetiminden daha olumlu bir ilk değerlendirme geldi.
Leonardo CEO'su Lorenzo Mariani, ICEYE'nin teklifinin kendisini olumlu anlamda şaşırttığını belirtti. Ancak şirketin teklifi henüz kabul etmiş olmadığı ve konunun yönetim kurulunda değerlendirileceği bildirildi.
ICEYE CEO'su Rafal Modrzewski ise teklif öncesinde ilgili taraflarla, hükümetler de dahil olmak üzere, görüşmeler yapıldığını ifade etti.
Buna karşılık Reuters'a konuşan bir kaynak, İtalya hükümetine satın alma teklifine ilişkin henüz resmî bildirim ulaşmadığını belirtti.
İtalya yönetiminin anlaşmanın ulusal çıkarlara etkisini değerlendireceği, onayın verilip verilmeyeceğinin ise bu incelemenin ardından netleşeceği kaydedildi.
Avrupa savunma sanayisinde yeni bir dönemin işareti
ICEYE–Avio girişimi, Avrupa'da savunma şirketlerinin sınır ötesi birleşmelerinin önündeki siyasi engelleri de yeniden gündeme getirdi.
Avrupa ülkeleri savunma sanayisinde daha fazla iş birliği yapılmasını savunsa da stratejik şirketlerin kontrolünün yabancı yatırımcılara geçmesi konusunda farklı tutumlar sergiliyor.
Financial Times'ın değerlendirmesine göre uzay teknolojileri, Avrupa savunma sanayisinde sınır ötesi birleşmelerin önünü açabilecek alanlardan biri olarak görülüyor.
Ancak ICEYE'nin teklifinin nasıl sonuçlanacağı, Avrupa'nın ortak savunma kapasitesi oluşturma hedefi ile ülkelerin stratejik varlıklarını koruma yaklaşımı arasındaki dengenin nasıl kurulacağını da gösterecek.
Avio hisseleri 18 Kasım'da yaklaşık yüzde 1,5 yükselerek 39,75 euro seviyesinde işlem gördü. Hisse fiyatının 41 euroluk teklifin altında kalması, yatırımcıların anlaşmanın tamamlanmasına ilişkin riskleri de fiyatladığına işaret ediyor.





