2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı'na ilişkin 18 Eylül tarihli 2026/11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 19 Eylül'de Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Planın ayrıntılarını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum paylaştı.
Takvime göre 2026 sonuna kadar 81 ilin tamamında akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak. Aynı yıl belediyelerde akıllı şehir birimlerinin kurulması da planlanıyor. 2027'de 187 ilçe belediyesi sürece katılacak ve 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planları hazırlanacak. 2028'e kadar en az 50 akıllı şehir uygulaması sahada hayata geçirilecek ve teknoloji kümeleri oluşturulacak, 2029'a kadar tüm illerde dijital şehir yönetim merkezleri kurulacak.
Planın 2030 hedefleri arasında akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim şartı ve 500 girişim şirketinin desteklenmesi yer alıyor. Uygulama alanları trafik yönetimi, atık toplamanın optimizasyonu, akıllı sokak aydınlatması, afet yönetimi ve erken uyarı sistemleri ile vatandaş şikâyetlerinin mobil uygulamalarla çözülmesi olarak sıralanıyor. Kurum, 50 akıllı şehir uygulamasının her alanda vatandaşın hayatını kolaylaştıracağını söyledi. Planın bütçesi açıklanmadı.
Türkiye’yi nasıl etkiliyor?
Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı planlar ve il bazında dijital yönetim merkezleri, belediyelerin veriye dayalı karar almasını amaçlıyor. Afet yönetimi ve erken uyarı sistemlerinin kapsamda yer alması, deprem riski yüksek iller açısından planın önemini artırıyor.
Vatandaşa nasıl yansıyor?
Planın vatandaşa dokunan kısmı trafik akışı, çöp toplama saatleri, sokak aydınlatması ve afet uyarıları gibi günlük belediye hizmetleri. Şikâyetlerin mobil uygulama üzerinden iletilip takip edilmesi de hedefler arasında; hizmetlerin iller arasında ne hızla yaygınlaşacağı belediyelerin kapasitesine bağlı olacak.
İş dünyasına etkisi ne?
Yüzde 80 yerli üretim şartı, kamu ihalelerinde yerli yazılım, sensör ve haberleşme ekipmanı üreticilerine öncelik anlamına geliyor. 500 girişime destek hedefi, belediye hizmetlerine çözüm geliştiren girişimler için yeni bir pazar kapısı açabilir; destek mekanizmasının ayrıntıları henüz paylaşılmadı.
