İş dünyasında dijital dönüşüm hızlanırken çalışanların yeni teknolojilere uyum sağlama ihtiyacı da artıyor. Wellbees'in araştırmasına göre katılımcıların yüzde 50,7'si yeni araçları takip etmeye çalışırken yüzde 23,1'i sürekli kendini geliştirme gereği hissediyor. Uzmanlar, teknolojiye uyumun yalnızca çalışanların bireysel sorumluluğuna bırakılmaması gerektiğine dikkat çekiyor.
Yapay zekâ ve dijital teknolojilerin iş süreçlerinde daha fazla kullanılması, şirketlerin insan kaynakları ve çalışan gelişimi politikalarını da etkiliyor. Yeni teknolojilerin sağladığı olanakların yanında, çalışanların bu dönüşüme uyum sağlamak için harcadığı çaba da önem kazanıyor.
Kurumsal esenlik çözümü Wellbees tarafından 268 katılımcıyla gerçekleştirilen “Teknolojik Adaptasyon” araştırması, çalışanların teknoloji karşısındaki tutumlarını, gelişim ihtiyaçlarını ve yeterlilik algılarını ortaya koydu.
Araştırmaya göre teknolojik değişim çalışanlar açısından hem öğrenme fırsatları hem de yeni baskılar oluşturuyor.
Her dört katılımcıdan yaklaşık biri gelişme ihtiyacı hissediyor
Araştırmaya katılanların yüzde 50,7'si teknolojik gelişmeler karşısında yeni araçları takip etmeye çalıştığını belirtti. Sürekli kendini geliştirme ihtiyacı hissedenlerin oranı ise yüzde 23,1 olarak kaydedildi.
Katılımcıların yüzde 18,3'ü teknolojik değişim karşısında belirgin bir güçlük yaşamadığını söylerken yüzde 7,9'u becerilerinin güncelliğini yitirmesinden endişe duyduğunu ifade etti.
Teknolojik yeterlilik konusunda ise katılımcıların yüzde 20,3'ü kendisini daha fazla güncellemesi gerektiğini düşünüyor. Teknolojik gelişmelerin gerisinde kaldığını belirtenlerin oranı yüzde 6 seviyesinde bulunuyor.
Öğrenme motivasyonu yüksek, değişimin hızı yorucu olabiliyor
Araştırma sonuçlarına göre çalışanların yeni teknolojilere yaklaşımı genel olarak olumlu bir görünüm sergiliyor.
Katılımcıların yüzde 60,8'i yeni teknolojileri öğrenmenin kendisini motive ettiğini, yüzde 23,4'ü ise değişime uyum sağlamakta genellikle zorlanmadığını belirtti.
Buna karşılık teknolojik gelişmelerin hızından yorulduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 9 olurken öğrenme için daha fazla zamana ihtiyaç duyanların oranı yüzde 6,8 olarak ölçüldü.
Bu veriler, şirketlerin teknolojik dönüşüm yatırımlarında yalnızca yeni sistemlerin kullanımına değil, çalışanların bu sistemleri öğrenebilmesi için gerekli zaman ve kaynaklara da odaklanması gerektiğini gündeme getiriyor.
Kuşaklara göre teknoloji algısı değişiyor
Araştırmada X, Y ve Z kuşakları arasında da farklı sonuçlar elde edildi.
X kuşağı katılımcılarının yüzde 75'i yeni teknolojileri öğrenmekten motive olduğunu belirtirken Y kuşağında kendisini daha güncel tutması gerektiğini düşünenlerin oranı yüzde 26,4'e ulaştı.
Z kuşağı ise yüzde 32,8 ile teknolojik yeterlilik konusunda kendisine en fazla güvenen grup oldu.
Kuşaklar arasındaki bu farklılıklar, kurumların çalışan gelişimi programlarında tek tip eğitim modelleri yerine farklı ihtiyaçlara yönelik yaklaşımlar geliştirmesinin önemini ortaya koyuyor.
Şirketlere tekno-stres uyarısı
Wellbees CEO'su Melis Abacıoğlu, teknolojik dönüşümün çalışanlar üzerindeki baskısının yalnızca yapay zekânın iş güvencesine olası etkileriyle sınırlı olmadığını söyledi.
Abacıoğlu, sürekli güncel kalma zorunluluğunun, yeni araçlara yetişme çabasının ve mevcut becerilerin geleceğine ilişkin belirsizliğin de stres yaratabildiğini belirtti.
Araştırmada öğrenme motivasyonunun yüksek çıkmasını olumlu değerlendiren Abacıoğlu, çalışanların teknolojik yeterlilik algısının da dönüşümden etkilenebildiğine dikkat çekti.
Abacıoğlu, “Çalışanın teknolojiye uyumunu yalnızca bireysel bir sorumluluk olarak göremeyiz” diyerek şirketlerin çalışanlara yeni araçları güvenle deneyebilecekleri ortamlar sağlaması gerektiğini vurguladı.
İşverenlere üç öneri
Wellbees, teknolojik değişimin çalışanlar üzerindeki baskısını azaltmak için şirketlere üç temel öneride bulunuyor.
Çalışma saatlerinde eğitim fırsatı: Yeni teknolojileri öğrenme sorumluluğunun çalışanların mesai dışındaki kişisel zamanına bırakılmaması, eğitim ve gelişim faaliyetlerinin iş planına dahil edilmesi öneriliyor.
Farklı öğrenme ihtiyaçlarına uygun programlar: Çalışanların teknolojik deneyimlerinin ve öğrenme hızlarının farklı olduğu dikkate alınarak eğitim süreçlerinin buna göre düzenlenmesi gerektiği belirtiliyor.
Güvenli deneme ortamları: Çalışanların performans baskısı yaşamadan yeni teknolojileri test edebilecekleri ve sorularını yöneltebilecekleri çalışma ortamlarının oluşturulması tavsiye ediliyor.
Tekno-stres çalışma hayatının yeni gündemlerinden biri
Teknoloji kullanımının ve hızlı dijital değişimin yol açtığı psikolojik baskıyı ifade eden tekno-stres kavramı, ilk olarak 1980'li yıllarda bilgisayar teknolojilerinin iş hayatına etkileriyle gündeme geldi.
Klinik psikolog Craig Brod'un 1984 tarihli Technostress kitabıyla yaygınlaşan kavram, bugün teknolojik aşırı yük, sürekli erişilebilir olma beklentisi ve yeni beceriler kazanma baskısı gibi başlıkları da kapsıyor.
Yapay zekâ uygulamalarının iş süreçlerindeki rolünün artmasıyla birlikte çalışanların teknolojik gelişime uyumunun, kurumların insan kaynakları ve çalışan esenliği politikalarında daha fazla önem kazanması bekleniyor.






