Mastercard'ın 13 ülkede 26 bin kişiyle gerçekleştirdiği araştırma, yapay zekânın gençlerin alışveriş alışkanlıklarında giderek daha fazla yer edindiğini ortaya koydu. Gençlerin yüzde 79'u son bir yılda ürün araştırırken yapay zekâdan yararlanırken, yüzde 61'i alışveriş sürecini kendi adına yürütebilen bir yapay zekâ asistanını kullanmaya sıcak bakıyor.
Yapay zekâ, tüketicilerin ürün araştırma ve satın alma kararlarında giderek daha fazla rol üstleniyor. Mastercard'ın yayımladığı “Alışveriş ve Ödemelerin Geleceğine Kısa Bir Bakış” raporu, özellikle gençlerin alışveriş süreçlerinde yapay zekâ kullanımının yaygınlaştığını gösterdi.
Araştırma kapsamında 13 ülkede, 13-18 yaş arasındaki gençler ve ebeveynlerinden oluşan 13 bin çiftle görüşüldü. Bulgulara göre gençlerin yüzde 79'u, ebeveynlerin ise yüzde 70'i son 12 ayda ürün araştırmak amacıyla yapay zekâ kullandı.
Yapay zekâyı düzenli kullananların oranı da dikkat çekti. Gençlerin yüzde 62'si, ebeveynlerin ise yüzde 49'u en az ayda bir kez ürün araştırırken yapay zekâdan yararlandığını belirtti.
Gençlerin yüzde 61'i alışverişi yapay zekâya bırakabilir
Araştırmaya göre gençlerin yüzde 61'i, ürün araştırmadan satın alma aşamasına kadar alışveriş sürecini yönetebilen bir yapay zekâ asistanını kullanmaya en azından bir ölçüde istekli.
Ebeveynlerin yüzde 67'si de çocuklarının kuşağının yapay zekâ aracılığıyla alışveriş yapma konusunda kendilerinden daha rahat olacağını düşünüyor.
Bu sonuçlar, yapay zekânın yalnızca ürün öneren bir araç olmaktan çıkarak tüketiciler adına işlem gerçekleştirebilen bir teknolojiye dönüşebileceğine işaret ediyor.
Yapay zekâ ödeme yapabilecek, sınırları kullanıcı belirleyecek
Raporda, yapay zekâ asistanlarının uçuş seçeneklerini karşılaştırma, market alışverişi için sepet hazırlama ve belirlenen koşullar altında satın alma işlemlerini gerçekleştirme gibi görevleri üstlenebileceği belirtiliyor.
Ancak bu sistemlerin yaygınlaşmasında güvenlik ve kullanıcı kontrolü belirleyici olacak.
Yapay zekâ asistanının kimin adına işlem yaptığının doğrulanması, harcama limitlerinin önceden belirlenmesi ve hangi işlemlerde yeniden kullanıcı onayı alınacağının açık olması gerekiyor.
Yanlış veya beklenmedik alışverişlerde izlenecek süreçlerin de tüketiciler tarafından bilinmesi önem taşıyor.
Perakendeciler için yeni dönem
Yapay zekâ destekli alışverişin yaygınlaşması, perakendecilerin ürün bilgilerini sunma biçimini de değiştirebilir.
Rapora göre fiyat, stok durumu, teslimat ve iade koşulları gibi bilgilerin yapay zekâ sistemleri tarafından kolayca erişilebilir ve doğrulanabilir olması gerekecek.
Öte yandan ödeme güvenliğinde yalnızca kart bilgilerinin korunması yeterli olmayacak. İşlemi gerçekleştiren yapay zekâ asistanının kimliği ve kullanıcı tarafından verilen yetkinin sınırları da doğrulanmak zorunda olacak.
Türkiye araştırmada yer almıyor
Mastercard adına Opinium tarafından Haziran-Temmuz 2026 döneminde çevrim içi gerçekleştirilen araştırma; Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, Birleşik Krallık ve Hollanda'nın da aralarında bulunduğu 13 Avrupa pazarını ve İsrail'i kapsıyor.
Toplam 26 bin kişinin katıldığı araştırmanın örnekleminde Türkiye bulunmuyor.






