ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), halka açık şirketlerin üst düzey yöneticilerine ödediği ücretlerin açıklanmasına ilişkin kuralları gevşetmeye hazırlanıyor. Yeni teklife göre, maaşı kamuoyuna açıklanması gereken yönetici sayısı beşten ikiye düşürülecek, yöneticilere sağlanan özel menfaatler için bildirim sınırı ise 10 bin dolardan 150 bin dolara çıkarılacak. Düzenleme şirketlerin raporlama yükünü azaltmayı hedeflerken, yatırımcıların şirket yöneticilerinin kazançlarını denetleme imkânını sınırlayabileceği gerekçesiyle eleştiriliyor.
ABD'de halka açık şirketlerin üst düzey yöneticilerine ödediği maaşlar, primler ve diğer menfaatlerin kamuoyuna açıklanmasına yönelik kurallarda önemli değişiklikler gündemde.
ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), 13 Kasım'da açıkladığı düzenleme teklifiyle şirketlerin yönetici ücretlerine ilişkin raporlama yükümlülüklerini hafifletmeyi önerdi.
Reuters'ın haberine göre teklif, yatırımcıların erişebildiği ücret bilgilerinin kapsamını daraltırken şirketlere hangi ödemelerin açıklanması gerektiği konusunda daha fazla takdir yetkisi tanıyor.
SEC yönetimi değişikliklerin gereksiz bürokrasiyi azaltacağını savunurken, yatırımcı haklarını koruyan kuruluşlar düzenlemenin şirket yönetimlerini daha az denetlenebilir hale getirebileceğini belirtiyor.
Beş yöneticinin yerine yalnızca iki isim
Mevcut ABD düzenlemelerine göre halka açık şirketlerin genellikle CEO, mali işler direktörü (CFO) ve en yüksek ücret alan diğer üç yöneticinin kazançlarını ayrıntılı biçimde açıklaması gerekiyor.
Yeni teklifte ise bu yükümlülüğün çoğu şirket için yalnızca CEO ve CFO ile sınırlandırılması öngörülüyor.
Böylece diğer üst düzey yöneticilerin maaş, prim ve hisse bazlı ödüllerine ilişkin ayrıntılı bilgilerin kamuoyuna açıklanması zorunluluğu büyük ölçüde ortadan kalkabilecek.
SEC, CEO ve CFO'nun şirketin yönetimi açısından en kritik pozisyonlar olduğunu, bu nedenle yatırımcıların öncelikle söz konusu iki yöneticinin ücretlerine odaklanmasının yeterli olabileceğini savunuyor.
Özel harcamalarda sınır 15 katına çıkıyor
Teklifin en dikkat çekici maddelerinden biri, şirket yöneticilerine sağlanan ek menfaatlerin açıklanmasına ilişkin parasal sınırın yükseltilmesi.
Mevcut kurallarda 10 bin dolar olan toplam bildirim eşiğinin 150 bin dolara çıkarılması planlanıyor. Bu, sınırın 15 katına yükselmesi anlamına geliyor.
Düzenleme kapsamında şirketlerin yöneticilere sağladığı kulüp üyelikleri, şirket varlıklarının kişisel amaçlarla kullanılması ve bazı özel seyahat harcamaları gibi menfaatleri değerlendirme biçimi de değişecek.
Şirketler, belirli bir ödemenin açıklanması gereken kişisel menfaat sayılıp sayılmadığı konusunda daha geniş hareket alanına sahip olacak.
Ayrıca yöneticilerin evlerinde ve seyahatleri sırasında sağlanan kişisel güvenlik hizmetlerinin, açıklanması gereken menfaatlere ilişkin örnekler listesinden çıkarılması öngörülüyor.
Bu değişikliklerin kabul edilmesi halinde, yatırımcıların yöneticilere maaş ve prim dışında sağlanan bazı avantajları takip etmesi zorlaşabilecek.
CEO ile çalışan arasındaki ücret farkı daha az görünür olabilir
SEC'in teklifinde şirket yöneticileriyle çalışanlar arasındaki ücret farkının hesaplanmasına ilişkin düzenlemeler de bulunuyor.
Mevcut uygulamada şirketlerin CEO ücretini ortanca çalışan ücretine oranlayarak açıklaması gerekiyor.
Yeni düzenlemeyle bu hesaplamada dikkate alınan çalışan kitlesinin yalnızca ABD'deki tam zamanlı çalışanlarla sınırlandırılması öneriliyor.
Ayrıca karşılaştırmada kullanılan ortanca çalışan ücretinin belirlenme sıklığının beş yılda bire düşürülmesi planlanıyor.
Bu değişiklik, özellikle çok sayıda ülkede faaliyet gösteren büyük şirketlerin CEO-çalışan ücret oranlarının hesaplanmasında farklı sonuçlar ortaya çıkarabilir.
SEC Başkanı: Gereksiz yükümlülükler azaltılacak
SEC Başkanı Paul Atkins, düzenlemenin şirketlerin açıklamak zorunda olduğu bilgileri yatırımcılar açısından gerçekten önemli olan unsurlara odaklamayı amaçladığını belirtti.
Atkins'e göre son kapsamlı değişikliklerin yapıldığı 2006 yılından bu yana yönetici ücretlerine ilişkin açıklama kuralları giderek karmaşık hale geldi.
Yeni teklif, mevcut dört temel ücret tablosunun üç tabloya indirilmesini, hisse bazlı ödemelerin daha anlaşılır biçimde sunulmasını ve ücret-performans karşılaştırmalarının sadeleştirilmesini de içeriyor.
SEC yönetimi, değişikliklerin şirketlerin mevzuata uyum maliyetlerini düşüreceğini ve yatırımcıların önemli bilgilere daha kolay ulaşmasını sağlayacağını savunuyor.
Yatırımcı kuruluşlarından tepki
Teklif, yatırımcı hakları ve kurumsal yönetim alanında faaliyet gösteren kuruluşların eleştirilerine neden oldu.
Wall Street'te daha sıkı denetim çağrısı yapan Better Markets'in sermaye piyasaları politikalarından sorumlu yöneticisi Ben Schiffrin, düzenlemenin yatırımcıların şirket yönetimlerinin ücretlendirilmesini inceleme imkânını azaltacağını belirtti.
Schiffrin'in aktardığı araştırmaya göre CEO ücretleri 2019-2025 döneminde yüzde 54 artarken, küresel çalışan ücretleri yüzde 12 geriledi.
Bu veriler, yönetici ücretleriyle çalışan gelirleri arasındaki farkın giderek büyüdüğüne yönelik tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Eleştiriler, şirketlerin yöneticilere yaptığı ödemelerin daha az açıklanmasının hissedarların yönetim kurullarını denetleme kapasitesini zayıflatabileceği üzerinde yoğunlaşıyor.
Karar henüz kesinleşmedi
SEC'in açıkladığı düzenleme henüz yürürlüğe girmiş değil.
Teklif, ABD Federal Resmî Gazetesi'nde yayımlanmasının ardından 60 günlük kamuoyu görüşü sürecine tabi tutulacak.
Bu dönemde şirketler, yatırımcılar ve ilgili kuruluşlar düzenlemeye ilişkin görüşlerini SEC'e iletebilecek.
Komisyon, değerlendirme sürecinin ardından teklifi değiştirebilecek, kabul edebilecek veya mevcut kuralları koruyabilecek.
Düzenlemenin kabul edilmesi halinde ABD sermaye piyasalarında şirket yöneticilerinin ücretlerinin kamuoyuna açıklanması bakımından son 20 yılın en kapsamlı değişikliklerinden biri hayata geçirilmiş olacak.






