Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 21 Eylül'de yayımladığı verilere göre Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 0,20, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27,62 yükseldi. Endeks, önceki yılın aralık ayına göre yüzde 17,15, on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 33,39 arttı.

Ana gruplarda tablo farklılaştı. Tarımda kullanılan mal ve hizmetler aylık bazda yüzde 0,01 gerilerken yıllık bazda yüzde 28,82 arttı. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler ise ayda yüzde 1,48, yılda yüzde 20,53 yükseldi.

Alt gruplarda yıllık en yüksek artış yüzde 33,07 ile gübre ve toprak geliştiricilerde görüldü. Bunu yüzde 32,96 ile diğer mal ve hizmetler, yüzde 30,04 ile enerji ve yağlayıcılar, yüzde 29,92 ile tohum ve dikim materyali izledi. Hayvan yeminde yıllık artış yüzde 26,89 oldu. Diğer kalemlerde yıllık artış binalarda yüzde 28,66, bina bakım masraflarında yüzde 28,19, veteriner harcamalarında yüzde 22,70, tarımsal ilaçlarda yüzde 22,69, makine bakım masraflarında yüzde 22,28 ve malzemelerde yüzde 19,43 oldu.

Aylık hareketlerde ise enerji ve yağlayıcılar yüzde 4,82 ile öne çıktı. Buna karşılık gübre ve toprak geliştiriciler temmuzda yüzde 3,16, hayvan yemi yüzde 1,64, veteriner harcamaları yüzde 1,05 ucuzladı. Aylık artış gösteren diğer kalemler malzemeler (yüzde 1,54), bina bakım masrafları (yüzde 1,53), makine bakım masrafları (yüzde 1,50), tarımsal ilaçlar (yüzde 1,31), binalar (yüzde 1,07) ve tohum ile dikim materyali (yüzde 0,74) oldu.

Vatandaşa nasıl yansıyor?

Girdi maliyetleri gıda fiyatlarına gecikmeli yansır. Yıllık bazda gübre, enerji ve tohumdaki yüzde 30 civarındaki artışlar, gelecek hasat dönemlerinde sebze, meyve ve tahıl ürünlerinin maliyet tabanını yukarıda tutabilir.

İş dünyasına etkisi ne?

Temmuzdaki aylık gübre ve yem düşüşü üreticiye sınırlı bir nefes aldırsa da enerji kalemindeki yüzde 4,82'lik sıçrama sulama, hasat ve nakliye maliyetini artırıyor. Sonbahar ekimine hazırlanan buğday ve arpa üreticileri için gübre ve mazot fiyatlarının seyri belirleyici olacak.

Temmuzdaki yem gerilemesinin kalıcı olmadığına dair işaretler de var: süt üreticilerini temsil eden TÜSEDAD, ağustosta kesif yem fiyatlarının yaklaşık yüzde 11 arttığını açıkladı.