27 Ağustos 2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği'nin ilk somut takvim adımı yaklaşıyor. Yönetmeliğin geçici 3. maddesine göre pilot uygulama kapsamındaki işletmeler, ilk izleme metodolojisi planlarını yönetmeliğin yürürlüğünden itibaren iki ay içinde İklim Değişikliği Başkanlığı'na sunacak. Bu süre 27 Ekim'de doluyor; pilot dışındaki işletmeler ise planlarını birinci uygulama döneminden önceki yılın sonuna kadar verecek.

Yönetmelik tesisleri yıllık emisyona göre üç kategoriye ayırıyor: 50 bin ton karbondioksit eşdeğerine kadar A, 50 bin ile 500 bin ton arası B, 500 bin tonun üzeri C. Sistem, ekteki faaliyetleri yürüten B ve C kategorisi tesisleri kapsıyor. Pilot dönemin kapsamı ve süresi Karbon Piyasası Kurulu'na bırakıldı.

Aktarılan Kurul kararına göre 2026-2027 pilot dönemi elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerindeki B ve C kategorisi tesislerle sınırlı. 2026 yalnızca raporlama yılı olacak, fiyatlama 2027'de başlayacak ve pilot dönemde tahsisatlar kıyas yöntemine göre yüzde 100 ücretsiz dağıtılacak.

Yönetmelik ayrıca sistem kapsamına girecek işletmelerin, 7552 sayılı İklim Kanunu'nun yürürlüğünden itibaren üç yıl içinde sera gazı emisyon izni almasını şart koşuyor; bu süre Kurul kararıyla iki yıla kadar uzatılabiliyor. Ücretsiz tahsisat başvuruları, Ulusal Tahsisat Planı yayımlandıktan sonraki 30 gün içinde yapılacak.

Türkiye’yi nasıl etkiliyor?

Pilot kapsamındaki beş sektörün dördü, AB'nin SKDM'sine de tabi. Yurt içinde ödenecek karbon bedeli, AB'ye ihracatta SKDM yükümlülüğünden düşülebileceği için sistemin sağlıklı işlemesi ihracatçılar açısından da önem taşıyor.

İş dünyasına etkisi ne?

Ücretsiz tahsisat, alt tesis bazında sektör kıyas değerleri üzerinden hesaplanacak. Emisyon yoğunluğu kıyas değerinin üzerindeki bir tesis, fiyatlamanın başladığı dönemde tahsisat açığıyla karşılaşıp piyasadan alım yapmak zorunda kalabilir. Bu nedenle izleme planının doğruluğu, ileride şirketin karbon maliyetini belirleyecek veri tabanının temelini oluşturuyor. Yönetmelik ayrıca raporunu zamanında sunmayan ETS kapsamındaki işletmelere, diğer işletmelere uygulanan idari para cezalarının iki katını öngörüyor.