İtalya İşletmeler ve Made in Italy Bakanlığı tarafından duyurulan projeye göre depolama merkezinin ana üssü, Venedik yakınlarındaki Porto Marghera sanayi ve liman bölgesi olacak.
Hollanda ile iş birliği içinde geliştirilen proje, Avrupa sanayisinin ihtiyaç duyduğu stratejik ham maddelerin kriz dönemlerinde de temin edilebilmesini amaçlıyor.
Merkezin, özellikle Çin'in küresel üretim ve işleme kapasitesinde belirleyici konumda bulunduğu kritik minerallerde Avrupa'nın tedarik güvenliğini güçlendirmesi bekleniyor.
İlk aşamada nadir toprak elementleri ve tungsten depolanacak
Projenin ilk aşamasında nadir toprak elementleri ve tungsten üzerinde yoğunlaşılması planlanıyor.
Bu ham maddeler otomotiv, elektronik, havacılık, savunma sanayisi ve ileri teknoloji üretimi açısından kritik önem taşıyor.
Nadir toprak elementleri özellikle elektrikli araç motorlarında, rüzgâr türbinlerinde, elektronik sistemlerde ve yüksek performanslı mıknatısların üretiminde kullanılıyor. Tungsten ise yüksek sıcaklığa ve aşınmaya dayanıklılığı nedeniyle kesici takımlardan savunma sanayisine, havacılık ekipmanlarından endüstriyel üretime kadar geniş bir kullanım alanına sahip.
AB'nin oluşturmayı planladığı stratejik stoklar sayesinde uluslararası ticarette yaşanabilecek kısıtlamalar, jeopolitik gerilimler veya tedarik zinciri kesintileri karşısında Avrupa'daki üreticilerin ham maddeye erişiminin korunması hedefleniyor.
Dört ayrı lojistik merkez birbirine bağlanacak
Proje yalnızca tek bir depolama tesisinden oluşmayacak. Porto Marghera'nın merkezinde bulunduğu entegre bir lojistik ve sanayi ağı kurulacak.
İtalya'nın kuzeydoğusundaki bu ağda Verona'daki Quadrante Europa lojistik merkezi ile Trieste ve Ravenna limanları da yer alacak.
Böylece kritik ham maddelerin Avrupa'ya girişinden depolanmasına ve sanayi kuruluşlarına ulaştırılmasına kadar uzanan süreçlerin ortak bir altyapı üzerinden yönetilmesi amaçlanıyor.
Proje, İtalya İşletmeler ve Made in Italy Bakanlığı tarafından kamu finans kuruluşu Cassa Depositi e Prestiti ve ilgili bakanlıkların katkılarıyla hazırlandı.
İtalya İşletmeler ve Made in Italy Bakanı Adolfo Urso, Avrupa Komisyonu'nun kararını ülkesinin Avrupa sanayisinin korunmasına yönelik büyük bir projede liderlik üstlenmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.
Bilgi
Çin'in ihracat kısıtlamaları Avrupa'yı harekete geçirdi
Avrupa Birliği'nin stratejik ham madde stokları oluşturma girişiminin arkasında, Çin'in kritik mineral üretimi ve işlenmesindeki güçlü konumu bulunuyor. Çin, son yıllarda galyum, germanyum, tungsten, antimon ve bazı nadir toprak elementlerinin ihracatına yönelik kontroller uygulamaya başladı.
Bu gelişmeler, özellikle savunma sanayisi, yarı iletken üretimi, otomotiv ve yenilenebilir enerji sektörlerinde faaliyet gösteren Batılı şirketler açısından tedarik güvenliği endişelerini artırdı.
Avrupa'nın 2030 hedefleri var
Avrupa Birliği, Mayıs 2024'te yürürlüğe giren Kritik Ham Maddeler Yasası kapsamında 2030 yılına kadar stratejik ham madde tedarikinde kendi kapasitesini artırmayı hedefliyor.
Bu kapsamda AB'nin yıllık stratejik ham madde tüketiminin en az yüzde 10'unun birlik içindeki çıkarma faaliyetlerinden, yüzde 40'ının işleme kapasitesinden ve yüzde 25'inin geri dönüşümden karşılanması amaçlanıyor.
Avrupa Komisyonu, bu hedefler doğrultusunda Ekim 2026'da 16 üye ülkede 46 yeni stratejik ham madde projesi seçtiğini açıklamıştı.
Yeni depolama merkezi de Avrupa'nın yalnızca üretim ve geri dönüşüm kapasitesini artırmakla kalmayıp, mevcut ham madde arzını krizlere karşı güvence altına alma politikasının bir parçasını oluşturuyor.
Yatırım tutarı ve kapasite henüz açıklanmadı
Avrupa Komisyonu'nun onayına rağmen stratejik depolama merkezinin ne zaman faaliyete geçeceği henüz netleşmedi.
Projenin toplam yatırım tutarı, depolanacak ham maddelerin miktarı ve stokların hangi koşullarda sanayi kuruluşlarının kullanımına sunulacağına ilişkin ayrıntılar da açıklanmadı.
Bu nedenle Avrupa'nın ilk stratejik ham madde depolama merkezine onay verilmiş olsa da sistemin fiilen faaliyete geçmesi için finansman, satın alma ve işletme süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.
Projenin hayata geçirilmesiyle Avrupa Birliği, kritik minerallerde yalnızca yeni tedarik kaynakları geliştirmeye değil, olası krizlere karşı stratejik rezervler oluşturmaya da odaklanmış olacak.






