OYAK Çimento ve CIMPOR, Antalya’daki COP31’de düşük karbonlu çimentonun yaygınlaşması için uluslararası iş birliği çağrısı yaptı. CIMPOR, Gana’da üçüncü Afrika tesisini devreye alırken Portekiz’de yıllık 500 bin ton kapasiteli yeni kalsine kil hattını açmaya hazırlanıyor. OYAK Çimento’da ise düşük klinkerli ve sürdürülebilir ürünlerin toplam gelirdeki payı yüzde 34,8’e ulaştı.
EKONOMİ SERVİSİ
Çimento sektöründe rekabeti belirleyen ölçülere bir yenisi ekleniyor. Üretim kapasitesi ve maliyetin yanında, bir ton ürünün ne kadar karbon salımına yol açtığı da önem kazanıyor. Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması bu hesabı ihracat açısından daha önemli hale getirirken üreticiler, çimentonun hem bileşimini hem de üretiminde kullanılan enerjiyi değiştirmek için yatırım yapıyor.
TCC Group Holdings çatısı altında faaliyet gösteren OYAK Çimento ve CIMPOR, Antalya’daki COP31’de bu dönüşümün merkezine kalsine kili koydu. İki şirket, yayımladıkları Kalsine Kil Geçiş İttifakı deklarasyonuyla düşük karbonlu çimentoların daha geniş ölçekte üretilmesi ve kullanılması için sektöre iş birliği çağrısı yaptı.
CIMPOR ve OYAK Çimento Yönetim Kurulu Başkanı Suat Çalbıyık, dönüşümü “Bizim için büyümenin yeni ölçüsü ton değil, ton başına karbon” sözleriyle anlattı.
Afrika’daki üretim deneyimi Avrupa’ya taşınıyor
Çimentonun ana bileşenlerinden klinker, üretimin karbon ayak izinde önemli paya sahip. Isıl işlemden geçirilen kil, çimento karışımında klinkerin bir bölümünün yerini alabiliyor. Yerel kil kaynaklarının kullanılması, ithal klinkere ihtiyaç duyan pazarlarda bu ihtiyacı da azaltabiliyor.
İlk kalsine kil tesisini 2020’de Fildişi Sahili’nde açan CIMPOR, Gana’da bu yıl devreye aldığı yatırımla Afrika’daki tesis sayısını üçe çıkardı. Şirketin verdiği bilgiye göre Kamerun’daki Kribi tesisinde yerel hammadde, kalsine kil, yenilenebilir elektrik ve biyokütlenin birlikte kullanılmasıyla geleneksel çimentoya kıyasla yaklaşık yüzde 40 daha düşük karbon yoğunluğuna ulaşılabiliyor. CIMPOR, Afrika’daki üretim deneyimini Avrupa’ya taşımak üzere Portekiz’deki yıllık 500 bin ton kapasiteli yeni hattı aralıkta devreye almayı planlıyor.
Şirketin geliştirdiği deOHclay malzemesinde hedef, geleneksel Portland çimentosu klinkerine kıyasla malzeme bazında yüzde 90’a varan emisyon azaltımı. Nihai çimentoda sağlanabilecek düşüş, ürünün bileşimine ve üretim koşullarına göre değişiyor. CIMPOR, tamamen elektrikli üretime dayanan X-Clinker teknolojisinin ilk endüstriyel pilotunu da 2027’de devreye almayı planlıyor.
Düşük klinkerli ürünlerden gelirin üçte biri
Türkiye’de 24 milyon ton kurulu çimento kapasitesiyle faaliyet gösteren OYAK Çimento’nun açıkladığı verilere göre düşük klinkerli ve sürdürülebilir ürünlerin toplam gelirdeki payı 2025’te yüzde 34,8’e ulaştı. Şirket aynı yıl çevre ve düşük karbon projelerine 3,49 milyar TL yatırdı. Bu tutarın yüzde 85,6’sı yenilenebilir enerji projelerine ayrıldı. Ankara’nın Beypazarı ilçesinde 115 megavatın üzerinde kurulu güce sahip güneş enerjisi santrali de bu yıl tam kapasiteyle devreye alındı.
OYAK Çimento, 2030’a kadar çimentomsu ürün başına doğrudan üretimden ve satın alınan enerjiden kaynaklanan emisyon yoğunluğunu 2021’e göre yüzde 22,8 azaltmayı hedefliyor. Şirketin açıkladığı verilere göre bu göstergedeki düşüş 2025 itibarıyla yüzde 13,64’e ulaştı.
Yeni ürünler için ortak standart arayışı
COP31’de duyurulan girişim, üreticileri, araştırmacıları, finans kuruluşlarını, standart geliştiren kurumları ve malzeme kullanıcılarını bir araya getirmeyi amaçlıyor. Deklarasyon, ürünün sahadaki performansını esas alan standartlar geliştirilmesini, test ve uygulama sonuçlarının paylaşılacağı ortak bir ağ kurulmasını ve kamu projelerinde düşük karbonlu çimentoya talep yaratılmasını öneriyor.
Çalbıyık, yeni ürünlerin pazarda yaygınlaşması için atılması gereken adımı şu sözlerle tarif etti: “Teknoloji hazır. Eksik olan güven ve talep. İttifak bu ikisini inşa etmeli.”
Dokuz ayda 46,3 milyar TL satış
OYAK Çimento, 2026’nın ilk dokuz ayında 46,3 milyar TL satış geliri, 12,4 milyar TL FAVÖK ve 5,3 milyar TL net kâr açıkladı. Şirketin net nakit pozisyonu 14 milyar TL’ye yükseldi. Üçüncü çeyrekte ise FAVÖK marjı bir önceki çeyreğe göre 5,7 puan artarak yüzde 30,4’e çıktı.






