Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kulübü (IDFC) ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB) tarafından düzenlenen "Hedeften Uygulamaya: İklim Finansmanını Harekete Geçirmek İçin Stratejik Ortaklıklar" başlıklı panelin açılışında konuştu.

COP31'i "uygulama" fikri etrafında inşa ettiklerini belirten Şimşek, gelişmekte olan ülkelerin sürdürülebilir kalkınma hedeflerini finanse etmek için her yıl yaklaşık 4 trilyon dolara ihtiyaç duyduklarını ve bunun 1,8 trilyon dolarının iklim finansmanı ihtiyaçlarına yönelik olduğuna dikkati çekti.

Çok taraflı kalkınma bankalarının bu alandaki çabalarına rağmen finansman açığının büyümeye devam ettiğini belirten Şimşek, ulusal kalkınma bankalarının kendi kaynaklarını harekete geçirerek bu açığın kapatılmasında daha büyük rol üstlenebileceğini kaydetti.

Şimşek, çok taraflı kalkınma bankalarının uzun vadeli finansman ve küresel uzmanlık, ulusal kalkınma bankalarının ise yerel bilgi birikimi sağladığını belirterek, "Güçlerimizi birleştirdiğimizde projeleri finanse edilebilir hale getiriyoruz, daha iyi standartlar ve daha etkili araçlar ortaya koyuyoruz" diye konuştu.

Ulusal kalkınma bankalarının, çok taraflı kalkınma bankalarıyla çalışırken proje hazırlığında daha yüksek standartları benimsediğinin altını çizen Şimşek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Yönetişim, çevresel ve sosyal güvenceler ve risk yönetimi kritik önem taşıyor. Ulusal kalkınma bankaları bu standartları çok taraflı bankalardan ediniyor ve kendi müşterilerine aktarıyor. Asıl değer burada ortaya çıkıyor. Çoğu zaman yalnızca rakamlara odaklanıyoruz, oysa bu ortaklığın sunduğu katkı çok daha büyük. Zamanla tüm ekonomide yatırımların kalitesi yükseliyor, sermaye piyasalarımız derinleşiyor. Bu nedenle kalkınma bankalarımızı yalnızca birer aracı olarak değil, daha iyi yönetişim ve daha yüksek standartlar yönünde değişimi tetikleyen birer katalizör olarak görüyorum."

Dünyadaki belirsizlik ortamına da dikkati çeken Şimşek, "Öngörülebilirlik kilit önemde. Yatırımcılar 10 yıl sonrasını görebilmek ister. Hedefler ve kurallar net değilse, dönüşüm için inandırıcı bir yol haritası yoksa, hiçbir finansman aracı yatırımı harekete geçiremez." ifadesini kullandı.

Güçlü, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümeyi hedeflediklerini vurgulayan Şimşek, "Bu hedefe verimliliği, rekabet gücünü ve dayanıklılığı artırarak ulaşacağız. Bu süreçte özel sektör ile yeşil ve dijital dönüşüm merkezde yer alacak." değerlendirmesinde bulundu.

Şimşek, Asya Kalkınma Bankası (ADB), Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB), Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankası (IsDB) başkanlarıyla bir araya gelerek toplam 5,1 milyar dolarlık 10 yeni anlaşma imzaladıklarını hatırlattı.

Anlaşma imzalamanın işin kolay kısmı olduğunu, asıl zorluğun bu anlaşmaları hayata geçirmek olduğunu dile getiren Şimşek, bundan sonraki süreçte üç önceliğin öne çıktığını belirterek, şöyle konuştu:

"Birincisi, proje hazırlığı. Bana göre iklim finansmanı açığının büyük bir kısmı, finanse edilebilir proje eksikliğinden kaynaklanıyor. Asıl mesele, hükümetlerin ve ortaklarının yatırıma hazır projeler ortaya koyabilmesi. İkincisi, kamu kaynaklarını akılcı kullanmamız gerekiyor. Her sektörün ihtiyacı farklı. Kimine garanti, kimine risk paylaşımı, kimine sermaye desteği gerekiyor. Bu nedenle her durum için doğru aracı seçmeliyiz. Üçüncüsü, kapasite geliştirme. Çok taraflı kalkınma bankalarıyla kurulan ilişkide kredi elbette önemli, ancak asıl kalıcı olan standartlar ve teknik bilgi birikimi. Türkiye'nin bugün özel sermayeyi çekebilmesinde, Dünya Bankası Grubu ile 75 yıldır süren ortaklığımızın önemli bir payı var."

"Türkiye, IBRD'nin en büyük finansman kullanıcısı"

Dünya Bankası Grubu Genel Müdürü ve Bilgi Yönetiminden Sorumlu Üst Düzey Yöneticisi Paschal Donohoe da Türkiye'nin 20 milyar doları aşan finansman portföyüyle Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankasının (IBRD) dünya genelindeki en büyük finansman kullanıcısı konumunda olduğunu belirterek, "Türkiye'ye sağlanan kredilerin yüzde 70'i, iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasına veya bu etkilere uyum sağlanmasına yönelik çalışmaları destekliyor. Bu oran, IBRD'nin tüm ülke programları arasındaki en yüksek payı oluşturuyor." ifadesini kullandı.

Donohoe, iklime dair finansmanın aynı zamanda kalkınma finansmanı anlamına geldiğini bildirerek, bu finansmanın şirketlerin desteklenmesi, istihdamın oluşturulması ve korunması, şehirlerin güçlendirilmesi ve iklim koşullarına dayanıklı altyapının geliştirilmesi açısından önem taşıdığını dile getirdi.

Dünya Bankası Grubunun dünyanın en büyük iklim finansmanı sağlayıcıları arasında yer aldığını vurgulayan Donohoe, "Son 5 yılda, iklim açısından olumlu etkileri bulunan kalkınma faaliyetlerine dünya genelinde 210 milyar doların üzerinde finansman sağladık. Mevcut portföyümüz sayesinde yaklaşık 424 milyon kişinin iklim değişikliğinin etkilerine karşı dayanıklılığının artırılmasına ve yıllık karbon emisyonlarının 345 milyon ton karbondioksit eşdeğeri azaltılmasına katkıda bulunduk" diye konuştu.

Türkiye'nin bu çalışmaların merkezinde yer aldığına dikkati çeken Donohoe, şunları kaydetti:

"Türkiye, Dünya Bankası Grubunun garanti sağladığı ülkeler arasında ikinci, özel sektör kuruluşumuz Uluslararası Finans Kurumunun (IFC) yatırım yaptığı ülkeler arasında ise dünya genelinde üçüncü sırada yer alıyor. Bu durum, Türk şirketlerinin gücünü, kalitesini ve bu alandaki hedeflerini yansıtıyor. Ancak önemli olan yalnızca finansmanın büyüklüğü değil, aynı zamanda niteliği."

Donohoe, söz konusu yatırımların daha hızlı hayata geçirilmesi amacıyla proje bazlı finansman yaklaşımından daha kapsamlı yatırım ve finansman modellerine geçmeyi hedeflediklerini belirterek, Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu (TIDIP) kapsamında hükümet ve diğer paydaşlarla işbirliği yaptıklarını söyledi.

Açılış konuşmalarının ardından "Hedeften Uygulamaya: İklim Finansmanını Harekete Geçirmek İçin Stratejik Ortaklıklar" başlıklı panel düzenlendi.