Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), "2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması"nın sonuçlarını açıkladı.

Çocukların bilişim teknolojilerini kullanım durumlarını ve amaçlarını ortaya koymak için gerçekleştirilen araştırma, önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsarken 2026 itibarıyla 6-17 yaş grubundaki bireyleri kapsayacak şekilde genişletildi.

Ayrıca bu dönemde önceki yıllardan farklı olarak, 11-17 yaş grubundaki çocukların üretken yapay zeka kullanım durumlarıyla siber zorbalığa ilişkin göstergeler de araştırma kapsamına alındı.

Buna göre, cep telefonu/akıllı telefon kullandığını belirten 6-17 yaş grubu çocukların oranı yüzde 80,1 oldu. Bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde 6-10 yaş için yüzde 66,2, 11-17 yaş için ise yüzde 89,8 olarak kayıtlara geçti.

Cep telefonu kullanan çocukların yüzde 97,4'ü düzenli cep telefonu/akıllı telefon kullandığını beyan etti. Cep telefonu/akıllı telefon kullanan çocukların kullanım amaçları incelendiğinde, 6-10 yaş grubunda yüzde 73,3 ile oyun oynama, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 87,8 ile internette gezinme ilk sırada yer aldı.

Düzenli cep telefonu/akıllı telefon kullanan çocukların yüzde 37,8'i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini belirtti. Bu oran, 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2 iken 11-17 yaş grubunda yüzde 48 oldu.

Çocuklar interneti en fazla video izlemek amacıyla kullandı

Çocuklarda internet kullanım oranı ise bu yıl yüzde 92,7 oldu. Bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde, 6-10 yaş grubu çocuklarda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubu çocuklarda ise yüzde 96,9 olarak hesaplandı.

Düzenli internet kullanan çocuklarda günde iki saat ve daha fazla süre internette vakit geçirenlerin oranı hafta içi yüzde 53, hafta sonu ise yüzde 63,4 olarak belirlendi.

Düzenli internet kullanan çocukların internet kullanım amaçları incelendiğinde, ilk sırada yüzde 86,2 ile video izleme yer aldı. Bunu, yüzde 80,3 ile ders çalışma, ödev/sunum hazırlama ve yüzde 75,1 ile sosyal medya kullanımı takip etti. En az yürütülen faaliyet ise yüzde 17,9 ile çevrim içi derse veya kursa katılma oldu.

Bilgi

Çocukların yüzde 63'ü yapay zeka kullanıyor

Araştırmanın bu yıl ilk kez ele aldığı üretken yapay zeka kullanımında da dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı.


11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63'ünün üretken yapay zeka araçlarını kullandığı belirlendi. Yapay zeka kullanım oranı erkek çocuklarda yüzde 60,6 olurken, kız çocuklarda yüzde 65,5'e yükseldi.


Üretken yapay zeka kullanan çocukların yüzde 88,1'i bu teknolojiden örgün eğitim amacıyla yararlandığını belirtti. Özel amaçlarla kullanım oranı ise yüzde 58,6 oldu.


Yapay zeka kullanmayan çocukların yüzde 68,9'u bu teknolojinin varlığından haberdar olmadığını ifade etti. Kullanmama nedenleri arasında yüzde 21,1 ile ihtiyaç duymama, yüzde 18,7 ile nasıl kullanılacağını bilmeme ve yüzde 16,1 ile gizlilik ve güvenlik endişeleri de yer aldı.

Her 10 çocuktan biri siber zorbalığa maruz kaldı

Araştırmaya göre, 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 10,2'si siber zorbalığa maruz kaldı.

Siber zorbalık yaptığını belirten çocukların oranı yüzde 4,6 olurken, siber zorbalığa tanıklık edenlerin oranı yüzde 23,6 olarak hesaplandı.

Siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 73,3'ü, zorbalığı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıştığı bir arkadaşı veya akranı olduğunu bildirdi.

Bilgi

Siber zorbalık en çok mesajlaşma uygulamalarında yaşanıyor

Çocukların siber zorbalığa maruz kaldığı dijital ortamlar arasında yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 51,1 ile SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları, yüzde 24,9 ile internet oyunları takip etti.


Cep telefonu aramaları yüzde 20,6, sohbet odaları ise yüzde 16,3 oranında siber zorbalığın yaşandığı ortamlar arasında yer aldı. Siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 80,3'ü kırıcı veya incitici mesajlarla karşılaştığını belirtti.


Çocukların yüzde 20,3'ü kendileri hakkında kırıcı mesajların başkalarıyla paylaşıldığını, yüzde 15,8'i ise haklarında asılsız söylentiler yayıldığını ifade etti.