Yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı büyüme, teknoloji şirketlerinin borsa performansı üzerinde baskı oluşturmaya başladı. Büyük teknoloji şirketlerinin üçüncü çeyrek sonuçları ve gelecek dönem harcama planları, yatırımcıların yapay zekâ altyapısına aktarılan milyarlarca doların yeterince hızlı gelir ve kâra dönüşüp dönüşmeyeceğini sorgulamasına neden oldu.
Teknoloji ağırlıklı Nasdaq 100 endeksi ekim ayında yüzde 5,8’den fazla değer kaybetti. Reuters'ın haberine göre endekste yer alan şirketlerin piyasa değerindeki toplam kaybın 2 trilyon doları aşması bekleniyor. Bu tutar, SpaceX’in piyasa değerinin tamamından biraz daha yüksek bir büyüklüğe karşılık geliyor.
Meta, Alphabet ve Amazon’un yapay zekâ altyapısını genişletmek için yatırım bütçelerini artırması, piyasalardaki endişeyi derinleştirdi. Yatırımcılar yalnızca harcamaların büyüklüğüne değil, bu yatırımların geri dönüş süresine ve şirketlerin finansman ihtiyaçlarına da odaklanmaya başladı.
Alphabet'te tarihi düşüş, Meta'da rekor finansman planı
Şirket sonuçları, yapay zekâ yatırımlarının teknoloji devleri üzerindeki farklı etkilerini ortaya koydu. Alphabet, arama reklamcılığı faaliyetlerinde beklentileri karşılayamayan sonuçlar ve nakit çıkışındaki hızlanmanın ardından perşembe günü tarihindeki en büyük günlük yüzdesel düşüşü yaşadı.
Meta’nın 97,5 milyar dolarlık rekor bir sermaye artırımı planı da yatırımcıların dikkatini çekti. Bu büyüklükteki bir finansman ihtiyacı, şirketin yapay zekâ yatırımlarını finanse etmek için sermaye piyasalarına daha fazla başvurabileceği ve mevcut hissedarların paylarının seyrelmesi ihtimalini gündeme taşıdı.
Buna karşılık Microsoft ve SpaceX’in sonuçları, yapay zekâ yatırımlarının gelir üretmeye başladığına ilişkin daha olumlu sinyaller verdi. JPMorgan Asset Management Çoklu Varlık Stratejik Araştırmalar Küresel Başkanı John Bilton, büyümenin gücünün olduğundan fazla tahmin edilmiş olabileceğini ancak şirketlerin toplam gelirlerinde henüz negatif bir tablo bulunmadığını belirtti. Bilton, veri talebinin hızla büyümeye devam ettiğine dikkat çekti.
Borçlanma ihtiyacı yeni risk alanı
Yapay zekâ yatırımlarının finansmanında borçlanmanın daha fazla öne çıkması, piyasalardaki kaygıların hisse senetlerinin ötesine taşınmasına neden oluyor. Microsoft’un dokuz yılı aşkın sürenin ardından ABD’de ilk yatırım yapılabilir notlu tahvil ihracını gerçekleştirerek yaklaşık 25 milyar dolar kaynak sağlamayı planladığı bildiriliyor.
Meta, Amazon ve Alphabet de son dört yılda tahvil piyasaları üzerinden yüz milyarlarca dolar borçlandı. Bu tablo, teknoloji şirketlerinin büyüyen yatırım bütçelerini finanse etmek için borç piyasalarına giderek daha fazla bağımlı hale geldiği yönündeki endişeleri artırıyor.
Yükselen faizler, borçla finanse edilen yatırımların maliyetini artırırken yapay zekâ harcamalarından beklenen getirilerin gecikmesi şirketlerin finansal dengelerini zorlayabilir. Kredi piyasalarında da yatırımcıların, yüksek finansman maliyetleri ile yavaşlayan yatırım getirilerinin şirketlerin ödeme gücü üzerindeki olası etkilerini fiyatlamaya başladığı belirtiliyor.
Gelirler güçlü yatırımların geri dönüşü belirsiz
Öte yandan büyük teknoloji şirketlerinin gelir performansı henüz genel bir zayıflamaya işaret etmiyor. ChatGPT’nin 2022’de piyasaya çıkışından bu yana “Muhteşem Yedili” olarak anılan yedi büyük teknoloji şirketinin gelirleri güçlü seyrini korudu.
Amazon’un bulut bilişim birimi AWS büyümesini hızlandırırken, Meta beklentilerin üzerinde gelir artışı açıkladı. Microsoft da son finansal sonuçlarında bulut hizmetleri için güçlü büyüme öngördü. Ancak yatırımcıların odağında artık gelir artışından çok, yapay zekâ yatırımlarının bu büyümeyi ne kadar kârlı hale getireceği bulunuyor.
2030’a kadar 5,5 trilyon dolarlık yatırım planı
Yapay zekâ altyapısına yönelik harcamalar, teknoloji sektöründe şimdiye kadar görülmemiş büyüklüklere ulaşıyor. JPMorgan, küresel yapay zekâ altyapısı sermaye harcamalarının 2026’da 900 milyar dolara, 2030’a kadar ise toplam 5,5 trilyon dolara ulaşmasını bekliyor.
JPMorgan analistlerine göre Amazon, Alphabet, Meta, Oracle ve Microsoft’un bu yıl yapay zekâ için yapacağı sermaye harcamalarının toplamı, ChatGPT’nin Kasım 2022’de piyasaya çıkışından bu yana söz konusu şirketlerin bu alana yaptığı birikimli harcamaya yaklaşacak.
Morgan Stanley de yapay zekâ altyapısına yönelik toplam sermaye harcamalarının gelecek yıl 1 trilyon doları aşacağını öngörüyor.
Piyasaların önümüzdeki dönemde odağında, şirketlerin yatırım bütçelerindeki artışın gelir ve kârlılığa ne ölçüde yansıyacağı olacak. Apple’ın gelecek hafta, yapay zekâ sektörünün önemli göstergelerinden Nvidia’nın ise kasım ortasında açıklayacağı finansal sonuçların, yatırımcıların bu konudaki beklentileri açısından belirleyici olması bekleniyor.
